HỘI THIỀN TÁNH KHÔNG TRUNG ƯƠNG
TOP CATEGORIES

Tìm Hiểu Khái Quát Về A-LA-HÁN ĐẠO và BỒ-TÁT ĐẠO

28 Tháng Mười Một 20193:27 CH(Xem: 1052)

Tìm Hiểu Khái Quát Về

A-LA-HÁN ĐẠO và BỒ-TÁT ĐẠO

Thích Nữ Hằng Như

-------------------------------------

DẪN NHẬP

          Phật giáo có hai hệ là Theravada và Phát-Triển. Hệ Theravada quan niệm quả vị cao nhất mà hành giả có thể đạt được là quả vị A-La-Hán. Vì thế đường tu quan trọng của họ là A-La-Hán đạo. Khi đạt được quả vị này thì các ngài nhập Niết-Bàn. Khi còn thân, thì gọi là Hữu-Dư-Y-Niết-Bàn. Trong thời gian này các ngài đi giáo hoá chúng sanh. Khi bỏ thân, thì nhập Vô-Dư-Y-Niết-Bàn không tái sanh nữa.

          Hệ Phát-Triển chủ trương Bồ-Tát đạo. Những người có nguyện vọng tu thành Phật thì được gọi là Bồ-Tát, hoặc ai có nguyện vọng tự giác giác tha không nhập Niết-Bàn, "đời đời thừa hành Bồ-Tát đạo" cũng được gọi là Bồ-Tát. Mục tiêu tu hành của những vị này là nhắm tới quả vị Phật chứ không dừng ở quả vị A-La-Hán.

          Trước khi khai triển đường lối tu tập của A-La-Hán đạo và Bồ-Tát đạo, chúng ta thử tìm hiểu lý do vì sao Giáo đoàn Phật Giáo dưới sự lãnh đạo của Đức Phật lại chia làm hai. Một bên là hệ Theravada và một bên là hệ Phát-Triển.

 

ĐẠI CƯƠNG VỀ HỆ THERAVADA VÀ HỆ PHÁT-TRIỂN

          Mở lại trang Sử - Đức Phật đản sanh vào khoảng năm 624 trước Tây Lịch. Ngài thọ 80 tuổi và diệt độ vào năm 544, qua thế kỷ thứ 5 trước Tây Lịch. Trong thời gian 45 năm hoằng pháp, Giáo đoàn Phật giáo do một mình ngài lãnh đạo. Giáo đoàn thống nhất này kéo dài từ thời Phật còn tại thế đến sau khi ngài nhập diệt 100 năm, gọi là Giáo đoàn Phật giáo Nguyên Thuỷ hay Sơ Khai.

          Kể từ khi Đức Phật nhập diệt cho tới đầu Tây-Lịch, Giáo đoàn Phật giáo trải qua 4 lần kết tập Kinh điển. Lần kết tập thứ Nhất, vào thời vua A-Xà-Thế, sau khi Đức Phật nhập diệt 3 tháng do tôn giả Đại Ca Diếp (Mahã Kassyapa) triệu tập. Lúc bấy giờ Giáo đoàn Phật giáo vẫn còn nguyên vẹn.

          Đến kỳ kết tập kinh điển lần thứ Hai khoảng 100 năm sau khi Phật nhập diệt, tức là năm 444 trước Tây Lịch, vào khoảng năm thứ 10 của triều đại vua Kãlasoka. Hội nghị kéo dài 8 tháng. Giáo đoàn của Đức Phật bị chia làm hai nhánh là Theravada, Thera nghĩa là các cụ già, Vada là học thuyết, dịch là Thượng Toạ Bộ và Mahãsanghika dịch là Đại Chúng Bộ, gồm tăng ni và nam nữ cư sĩ.

           Giáo đoàn chia làm hai, bắt nguồn từ việc ngài Da-Xá, vị đệ tử thứ 6 của Đức Phật, sau 5 anh em Kiều Trần Như lúc bấy giờ đã 165 tuổi, bắt gặp nhóm tăng trẻ gốc dân Bạt-Kỳ (bộ tộc Vajji), vi phạm 10 điều Luật của Đức Phật. Kinh ghi là "Thập sự phi pháp", trong đó có việc thuyết pháp rồi nhận vàng bạc cúng dường từ các cư sĩ. Không khuyên được nhóm tăng trẻ Bạt-Kỳ, nên ngài Da-Xá triệu tập 700 vị Trưởng Lão kết tập Kinh Luật để củng cố nề nếp.

          Như vậy nguyên nhân chia thành hai Bộ phái trong thời gian này là do bất đồng quan điểm về Giới Luật. Nhóm Thượng Toạ Bộ muốn duy trì Giới Luật theo cổ xưa. Nhóm Đại Chúng Bộ muốn thay đổi thích ứng với tình hình sinh hoạt cũng như hoàn cảnh mới. Đó là lý do Phật giáo chia làm hai gọi là "Sự phân liệt căn bản trong Phật Giáo".

          Từ cái mốc kết tập kinh điển lần thứ Hai này đến 100 năm sau, nghĩa là tới năm 344 trước Tây Lịch. Trong khoảng thời gian này Đại Chúng Bộ tiếp tục phân chia ra thêm 8 Bộ phái nữa. Trong lúc đó bên hệ Theravada nhờ bảo thủ nên vẫn giữ được sự thống nhất.

          Từ đầu năm 344 đến 244 trước Tây Lịch, nghĩa là khoảng 200 đến 300 năm sau khi Đức Phật nhập diệt, hệ Theravada mới phân chia ra 10 Bộ phái nữa.

          Bấy giờ Giáo đoàn Phật Giáo có tổng cộng là 18 Bộ phái cộng với hai Bộ phái chánh là 20 Bộ phái, có ghi trong Sử liệu Phật Giáo. Đây là thời kỳ rực rỡ của Phật Giáo. Các vị Tổ tự viết ra các Luận thư (Abhidharma) nêu rõ chủ trương đường lối tu tập của Bộ phái mình. Về sau khi viết về thời kỳ này, ngài Nghĩa Tịnh một vị cao tăng ở Trung Hoa đã ví 18 Bộ phái là cây vàng ròng chia ra làm 18 khúc. Mỗi Bộ phái là một khúc, khúc nào cũng là vàng ròng.

          Vào khoảng 236 năm sau khi Đức Phật nhập diệt, dưới sự bảo trợ của vua A-Dục (Asoka), ngài Mục Kiền Liên Đế Tu (Moggaliputta Tissa) thuộc hệ Theravada được mời chủ trì kết tập kinh điển lần thứ Ba. Lý do là để thanh lọc tăng giả (false monks) ra khỏi hàng ngũ Giáo Hội, xây dựng chánh tín (true faith) và thống nhất Kinh, Luật, Luận. Lần này viết thành văn bản bằng tiếng Pàli gồm Kinh-Luật-Luận theo khuynh hướng của Theravada. Đó là Bộ Tam Tạng Kinh điển đầu tiên bằng tiếng Pàli, gọi là kinh Nikàya.

          Kỳ kết tập kinh điển lần thứ Tư vào thế kỷ thứ Nhất Tây lịch, dưới triều đại vua Ca-Nị-Sắc (Kaniska). Trong thời gian này Bộ phái Nhất-Thiết Hữu-Bộ là Bộ phái tách ra từ hệ Theravada và rất hưng thịnh. Bộ phái này chủ trương : "Tất cả mọi thứ trên đời này đều Có, đều hiện hữu không biến mất theo quy luật Sinh-Trụ-Hoại-Diệt mà Trở-Thành cái khác, giống như hiện tượng năng lượng trở thành cái khác chứ không mất", đã được vua Ca-Nị-Sắc mời kết tập kinh điển lần thứ Tư, do ngài Thế Hữu làm Thượng Thủ. Lần này, Tam Tạng Kinh điển ghi lại bằng tiếng Sanskrit gọi là kinh Àgama tức kinh A-Hàm, do ngài Mã Minh trong cương vị Phó Thượng Thủ, có nhiệm vụ nhuận sắc chỉnh sửa văn chương Kinh, Luật, Luận. Sau đó vua cho khắc lên bản đồng. Phải mất 12 năm mới hoàn thành. Các bản Kinh, Luật, Luận này được cất giữ trong bảo tháp lớn có người canh giữ ngày đêm. Như vậy chúng ta có hai Bộ kinh xưa nhất đều thuộc bên hệ Theravada.

          Nhắc lại, trong kỳ kết tập kinh điển lần thứ Hai. Theo Đảo Sử ngoài hội nghị của các vị Trưởng lão, một số rất đông các Tỷ Kheo chống đối Đại Hội xét vụ "Thập sự phi pháp" lên tới 10 ngàn vị, gồm tăng ni và nam nữ cư sĩ. Cuộc kết tập này được gọi là "Đại Chúng" hay "Đại Kết Tập". Sau đó, họ thành lập luôn Đại Chúng Bộ. Tên Đại Chúng Bộ có nghĩa là những vị tăng này quy tụ được nhiều người đông hơn phía Trưởng Lão Bộ trong kỳ phân liệt đầu tiên.  Kỳ kết tập kinh điển của Đại Chúng Bộ không được Sử liệu công nhận.

          Khoảng từ đầu Tây Lịch trở về sau, Đại Chúng Bộ (Mahãsanghika) trở thành Đại Thừa (Mahàyana). Họ gọi Theravada là Tiểu Thừa (Hìnayana).

          Đến kỳ Đại Hội Phật Giáo Thế Giới tại Miến Điện vào năm 1954 kéo dài đến năm 1956, Đại Hội quyết định đổi danh xưng Tiểu Thừa là Theravada và Đại Thừa là Phát-Triển. Người Việt Nam dịch từ Theravada là Nguyên Thuỷ. Đọc kinh điển chúng ta cần hiểu từ Nguyên Thuỷ này là Bộ phái Nguyên Thuỷ dịch từ chữ Theravada, chứ không phải Giáo đoàn Nguyên Thuỷ hay Giáo đoàn Sơ Khai thời Đức Phật còn tại thế đến 100 năm sau khi Đức Phật nhập diệt.

          Danh xưng Đại Thừa, Tiểu Thừa kéo dài hàng ngàn năm. Từ đầu Tây Lịch tới giữa thế kỷ 20.

 

SỰ GIỐNG NHAU VÀ KHÁC NHAU

GIỮA HAI HỆ NGUYÊN THUỶ VÀ PHÁT TRIỂN

          Giữa hệ Theravada và Phát Triển có nhiều điểm giống nhau. Về Giáo lý Căn bản của Đức Phật, cả hai đều có lối giải thích và thực hành theo đường lối Đức Phật giảng dạy. Thí dụ như các phương thức quan trọng "Giới-Định-Huệ, Văn-Tư-Tu, Quán-Chỉ-Định-Huệ". Hay cùng chủ trương "Đối cơ thuyết pháp, Tự giác giác tha". Và các chủ đề giáo lý quan trọng như: "Tứ Diệu Đế, Vô Ngã Tướng, Lý Duyên Khởi, Tương quan nhân quả, Nghiệp báo v.v..." đều đồng nhất.

          Bên cạnh đó, hai hệ có những điểm khác nhau về chủ trương. Thí dụ như quan niệm về Đức Phật. Hệ Theravada thì cho rằng chỉ có một vị Phật lịch sử là Phật Thích Ca, và từ hơn 2,500 năm nay không có ai tu thành Phật ngoài Đức Phật Thích Ca. Hệ Phát-Triển thì chủ trương trong mười phương thế giới có mười phương chư Phật.

          Phát-Triển cho rằng người tu có thể đạt tới quả vị Phật, trong khi hệ Theravada thì cho rằng người tu không thể đạt được quả vị Phật, mà chỉ đạt tới quả vị A-La-Hán mà thôi! Vì quan niệm này, nên hệ Theravada chủ trương đường tu quan trọng là A-La-Hán đạo. Sau khi đắc quả A-La-Hán rồi, vị này đi giáo hoá, nhưng khi mạng căn chấm dứt thì nhập Niết-Bàn chứ không tái sinh.

          Trong khi đó bên hệ Phát-Triển chủ trương Bồ-Tát đạo, có nghĩa là ai có nguyện vọng tu đạt quả vị Phật, người đó được gọi là Bồ-Tát. Hoặc ai có nguyện vọng tự giác rồi giác tha, không nhập Niết-Bàn, phát nguyện "đời đời thừa hành Bồ-Tát đạo", người đó được gọi là Bồ-Tát. Mục tiêu của hệ Phát-Triển là nhắm tới quả vị Phật, chứ không phải nhắm tới quả vị A-La-Hán.

          Về A-La-Hán đạo của Theravada được các vị Tổ chia ra làm 4 cấp bậc:

          1) Thánh quả Tu-Đà-Hoàn: Khi người tu đoạn trừ được 3 Kiết sử:  Thân kiến, Nghi và Giới Cấm Thủ thì đạt được quả vị Tu-Đà-Hoàn, gọi là Nhập Lưu hay Dự Lưu, hay Thất Lai. Thất Lai, nghĩa là vị này sẽ tái sanh 7 đời nữa để tu tập mới đạt quả A-La-Hán. Lưu tức là dòng nước Thánh. Nhập lưu là bắt đầu bước vào dòng Thánh.

          2) Thánh quả Tư Đà Hàm: Từ quả vị Tu-Đà-Hoàn, tiếp tục đoạn trừ phần thô của Dục và Sân thì đạt được quả vị này, còn gọi là thánh quả Nhất Lai nghĩa là còn tái sanh lại một lần nữa để tu tập sẽ đạt quả vị A-La-Hán.

          3) A-Na-Hàm: Là quả Bất Lai, hoàn toàn đoạn trừ năm hạ phần Kiết Sử: Thân kiến, Nghi kiến, Giới cấm thủ, tận diệt luôn phần vi tế Dục Vọng và Sân. Bất lai nghĩa là sẽ không còn tái sanh ở cõi người nữa, mà sau khi mất rồi sanh lên cõi Trời. Từ cõi Trời tu tập sẽ đắc quả A-La-Hán.

          4) A-La-Hán: Được định nghĩa là sạch hết 10 kiết sử. (5 hạ phần Kiết sử và 5 thượng phần Kiết sử là: Hữu ái, Vô hữu ái, Mạn, Trạo cử và Vô minh). Có khi các vị Tổ định nghĩa A-La-Hán là sạch hết Lậu hoặc. Có khi định nghĩa A-La-Hán là sạch hết tham, sân, si.

          Khi đạt quả vị A-La-Hán rồi mặc dù vẫn còn sống nhưng tâm đã ở trong trạng thái Niết-Bàn gọi là Hữu-Dư-Niết-Bàn hoặc Hữu-Dư-Y-Niết-Bàn, tức là còn cái thân dư thừa nhưng tâm đã ở trong Niết-Bàn. Khi bỏ thân rồi thì gọi là nhập vào Vô-Dư-Niết-Bàn hay Vô-Dư-Y-Niết-Bàn.

          Từ điểm này, chúng ta biết Niết-Bàn là trạng thái tâm hoàn toàn trong sạch, tức không còn Lậu hoặc, không còn phiền não, kiết sử, tuỳ miên.

          Trong khi đó, hệ Phát-Triển chủ trương khi chứng được quả vị A-La-Hán rồi, không nhập Niết-Bàn, mà có nguyện vọng tái sanh lại cõi người để giáo hoá chúng sanh, thuật ngữ trong kinh gọi là "bất trụ Niết-Bàn". Như vậy khởi thuỷ Bồ-Tát đạo bao gồm luôn A-La-Hán đạo. Nghĩa là phải xong A-La-Hán đạo, rồi mới phát tâm cầu quả vị Phật.

          Học Sử Phật Giáo chúng ta còn biết thêm vài điểm khác biệt giữa hệ Theravada và Phát-Triển. Hệ Theravada lúc đầu bao gồm các vị Trưởng lão chủ trương giữ đúng nề nếp sinh hoạt trong thời Đức Phật về Giáo lý cũng như về Giới Luật cho nên hệ Theravada được xem như là hệ bảo thủ, giữ gìn đúng truyền thống thời Đức Phật.

          Ví dụ như phải xuất gia mới có thể tu tập đến nơi rốt ráo, giống như Thái Tử Sỹ-Đạt-Ta từ bỏ gia đình xuất gia tu tập. Rồi cũng giống như Thái Tử Sỹ-Đạt-Ta phải vô rừng ở, phải đi khất thực để mà sống, không được giữ tiền bạc hay nữ trang châu báu. Những giới luật nhỏ như không được giữ muối, không giữ thức ăn qua đêm, không được ăn quá giờ ngọ, v.v... Tất cả những thứ đó, hệ Theravada gìn giữ một cách khắt khe, đúng y giới luật của Đức Phật. Về Giáo lý chỉ học theo những Giáo lý Đức Phật dạy, không dám khai triển ra, không dám viết Kinh. Một điểm nữa là họ chủ trương chỉ có người nam mới được xuất gia, không cho người nữ xuất gia. Sự kiện này kéo dài mấy ngàn năm. Gần đây người nữ mới được xuất gia trong hệ Theravada. Ngoài ra, chỉ có nam tu sĩ mới được học Giáo pháp sâu sắc của Đức Phật. Người cư sĩ chỉ có trách nhiệm hỗ trợ chư Tăng, cúng dường bố thí, chỉ học những pháp thông thường đơn giản.

          Hệ Phát-Triển được xem như là cấp tiến, khai phóng, tâm mở rộng đón nhận những Giáo lý khác. Thí dụ Phật giáo qua Tây Tạng thì du nhập thêm tín ngưỡng dân gian Tây Tạng về thần linh, về thần chú. Khi qua tới Trung Hoa du nhập thêm tín ngưỡng dân gian của Trung Hoa như tín ngưỡng Quan Âm, tín ngưỡng Văn Thù, tín ngưỡng Phổ Hiền. Chứ thật ra, trong hai bộ Đại Tạng Kinh Phật Giáo không có những nhân vật đó.

          Ngoài ra, bên hệ Phát-Triển, các vị Tổ thi nhau viết Kinh. Có thể bắt đầu từ sự kiện lịch sử là dưới thời vua A-Dục có một vị danh tăng tên là Đại Thiên (Mahãdeva) rất tài giỏi được vua A-Dục mời trụ trì ngôi chùa ở trong hoàng cung, ngay kinh đô Hoa Thị Thành. Ngài Đại Thiên là vị tăng trẻ có nhiều tư tưởng cấp tiến. Một hôm trong buổi hội thảo đông người, ngài Đại Thiên tuyên bố: "Ngày xưa, các vị đại đệ tử của Đức Phật giảng Kinh được Đức Phật chứng nhận, cho nên khi kết tập kinh điển, các bài giảng của các vị đệ tử cũng được ghi trong Kinh. Bây giờ Đức Phật không còn nữa, thì những ai giỏi Giáo lý, có tài thuyết pháp lưu loát có thể viết Kinh". Khi ngài đưa ra chủ trương này, bị nhiều người phản đối, nhất là nhóm Theravada nhất quyết không đồng ý, gây ra sự tranh cải, ngay cả vua A-Dục cũng không giải quyết được.

          Sau khi Tam Tạng kinh điển kết tập lần thứ Hai viết thành văn bản, vua A-Dục phái 9 đoàn Sứ Giả đem các Tạng Kinh Pàli truyền bá khắp nước Ấn Độ và các quốc gia lân cận. Trong số 9 đoàn Sứ Giả này, có một đoàn do ngài Đại Thiên cầm đầu cùng với nhóm đệ tử trẻ của ngài đi về miền Nam Ấn hoằng pháp. Tại nơi đây, về sau xuất phát ra hệ thống kinh Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa. Kinh Bát-Nhã Ba-La-Mật-Đa không có tên tác giả. Người ta dựa vào sự kiện do kinh xuất phát từ miền Nam Ấn, nên suy đoán có thể vị Tổ đầu tiên là ngài Đại Thiên. Trong vòng mấy trăm năm sau, các vị Tổ đời kế tiếp thi nhau viết kinh. "Bát Nhã Ba-La-Mật Đa Tâm Kinh" là bài kinh cuối cùng và ngắn nhất được dịch sang tiếng Việt gồm 262 chữ. Đó là hệ thống Kinh Phát Triển đầu tiên và đồ sộ nhất gồm 600 bộ kinh. Hệ Phát-Triển khai triển 3 chủ đề là Không, Chân Như và Huyễn.

          Theo dòng thời gian, hệ Phát-Triển tung ra nhiều bộ kinh khác. Những bộ kinh này không có ghi lại trong hai Đại Tạng Kinh, nên chúng ta biết do các vị Tổ viết ra sau này. Thí dụ như kinh Hoa-Nghiêm, kinh Pháp-Hoa, kinh Duy-Ma-Cật, kinh Kim-Cang, kinh Quán-Vô-Lượng-Thọ, kinh Thắng-Man, kinh Bảo-Tích, kinh Viên-Giác v.v... Tất cả những bộ kinh đó cũng được gọi là kinh, nhưng do hệ Phát- Triển sáng tác. Chỉ có bộ kinh mà người ta biết rõ tác giả đó là "Pháp-Bảo-Đàn-Kinh" ghi lại những lời giảng của Lục Tổ Huệ Năng trong thế kỷ thứ 7 do ngài Thần Hội là đệ tử trẻ nhất của Lục Tổ ghi lại. Còn những bộ kinh khác không biết tác giả là ai, chỉ được biết là xếp trong hệ kinh Phát-Triển.

          Trong lúc đó, hệ Theravada hoàn toàn không có sáng tác Kinh. Các vị Tổ chỉ sáng tác Luận gọi là Luận Thư (Abhidharma). 7 bộ Luận thư bằng tiếng Pàli và 7 bộ Luận thư bằng tiếng Sanskrit. Tổng cộng 14 bộ Luận thư thuộc hệ Theravada. Ngoài ra, các vị Tổ còn sáng tác nhiều bộ Luận thư khác, tuy không kết tập nơi đây nhưng rất nổi tiếng.

          Hệ Phát-Triển còn có những chủ trương khác với hệ Theravada, như ngay từ đầu đã chấp nhận người nữ được quyền xuất gia, cho nên trong hàng tu sĩ có tăng và ni. Giáo đoàn gồm tăng, ni và nam nữ Phật tử gọi chung là tứ chúng. Họ giảng dạy giáo pháp của Đức Phật cho tu sĩ cũng như cư sĩ.  

          Hệ Theravada chủ trương phải xuất gia, mới tu được tới nơi rốt ráo. Còn hàng tại gia chỉ có trách vụ cúng duờng, hộ thất cho chư Tăng tu, chứ không được học Giáo lý sâu sắc của Đức Phật.

 

DANH XƯNG ĐẠI THỪA và TIỂU THỪA

          Về hai danh xưng Đại Thừa và Tiểu Thừa từ đâu mà có? Sau thế kỷ thứ Nhất, phong trào Đại Thừa bắt đầu khởi xướng, danh từ Đại Thừa có thể xuất phát từ bộ luận "Đại Thừa Khởi Tín Luận" của ngài Mã Minh. Ngài Mã Minh là người đã nhuận sắc điều chỉnh văn chương Tam tạng, bằng tiếng Sanskrit trong kỳ kết tập kinh điển lần thứ Tư dưới thời vua Ca-Nị-Sắc.

          Tại sao Đại Chúng Bộ tự xưng mình là Đại Thừa? Có lẽ là vì Đại Chúng Bộ có nguyện vọng là "đời đời thừa hành Bồ Tát đạo" tức là không muốn trụ Niết- Bàn, mà muốn tái sinh lại để giáo hoá chúng sinh, giúp đưa người hữu duyên từ chỗ khổ đau tới bờ giác ngộ. Họ cho cái tâm nguyện này là tâm nguyện rộng lớn, so sánh như chiếc xe lớn là đại thừa, có thể đưa được nhiều người đến bờ giác ngộ. Trong khi đó, bên hệ Theravada chủ trương tu để đạt giải thoát tối hậu, nhập Niết-Bàn không còn luân hồi sinh tử, chỉ lo tu giải thoát cho riêng mình nên bị ví như chiếc xe nhỏ là tiểu thừa.

          Từ hai lý tưởng khác nhau đó, mà Đại Chúng Bộ tự xưng mình là Đại Thừa và gọi bên Theravada là Tiểu Thừa.

          Thực ra, các vị đệ tử của Đức Phật thời đó, sau khi đắc quả A-La-Hán rồi, Đức Phật cho đi khắp nơi để hoằng pháp. Các ngài rày đây mai đó giáo hoá chúng sanh cho đến lúc thân hoại mạng chung. Các ngài đã có một đời sống thật xứng đáng, đã hy sinh hết cuộc đời mình, chứ đâu phải các ngài ích kỷ sống riêng tư, không giúp gì cho chúng sanh.

          Còn việc nhập Niết-Bàn hay tái sinh? Dựa vào đâu, chúng ta có thể đoan chắc ai nhập Niết-Bàn luôn, ai tái sinh trở lại? Và ai tái sinh do nghiệp dẫn, ai tái sinh do tâm nguyện? Chính vì không chứng minh được, nên chúng ta không thể xét đoán lý tưởng A-La-Hán đạo, hay Bồ-Tát đạo là như thế nào? Chúng ta là hậu bối mấy ngàn năm sau, trộm nghĩ chúng ta nên có cái tâm khách quan khi học Sử. Nhìn chung hệ nào cũng có lý tưởng cao thượng, chỉ khác đôi chút về đường lối tu tập. Riêng chúng ta thuận duyên với đường lối nào, thì chọn tu tập theo đường lối đó, chứ không phê bình khen chê mà mắc lỗi.

 

BA-LA-MẬT (PARAMITÀ-PARAMÌ)

          Ba-La-Mật dịch âm từ chữ Paramità (Sanskrit) hay Paramì (Pàli). Hai chữ này gốc từ chữ "Para". Còn chữ "mità" hay "mì" chỉ là tiếp đầu ngữ. Chữ gốc "Para" nghĩa là "bờ bên kia". Trung Hoa dịch là "đáo bỉ ngạn", có nghĩa là "qua tới bờ bên kia (gone to the other shore)".

          Nghĩa thứ hai là "đạt sự kiện toàn, hoàn hảo". - Nghĩa thứ ba, thường hiểu trong Phật giáo là "đạt tới Niết-Bàn, đạt được giải thoát tối hậu".

          Trong Phật Giáo thường dùng chữ Ba-La-Mật đi đôi với chữ Trí huệ. "Trí huệ Ba-La-Mật" là nói đến "trí huệ kiện toàn".

          Pháp Ba-La-Mật là những phương pháp tu, do các Tổ đề ra theo phương thức của Đức Phật là Giới-Định-Huệ. Từ con đường Giới-Định-Huệ, khai triển thành những phương thức tu gọi là Ba-La-Mật. Ba-La-Mật là pháp tu rốt ráo đưa đến quả vị Phật, là quả vị Giác Ngộ hoàn toàn.

          Con đường tu Ba-La-Mật, được xem như quảng đường tu tập sau khi hành giả đã có kinh nghiệm "Nhận Thức Không Lời", tức là kinh nghiệm trạng thái Tâm Như, mới thực tập những pháp gọi là Ba-La-Mật.

          Trong Phật Giáo có 2 hệ quan trọng là Theravada và Phát-Triển. Hai hệ này đều có đường lối tu tập rốt ráo, có những điểm giống nhau và những điểm khác nhau, để hướng tới việc phát huy trí tuệ hoàn hảo, tức đạt được Ba-La-Mật theo đúng mục tiêu Đức Phật đưa ra là: Thoát khổ, giác ngộ, giải thoát.

          Hệ Phát Triển có 6 phương thức gọi là Lục độ Ba-La-Mật. Đó là: 1) Bố Thí Ba-La-Mật. 2) Trì Giới Ba-La-Mật. 3) Nhẫn nhục Ba-La-Mật. 4) Tinh tấn Ba-La-Mật. 5)  Thiền Định Ba-La-Mật. 6) Huệ Ba-La-Mật.

          Hệ Theravada có 10 phương thức tu tập gọi là Thập độ Ba-La-Mật gồm: 1) Bố thí Ba-La-Mật. 2) Giới Ba-La-Mật. 3) Xuất gia Ba-La-Mật. 4) Nhẫn nhục Ba-La-Mật. 5) Tinh tấn Ba-La-Mật. 6) Chân thật Ba-La-Mật. 7) Quyết định Ba-La-Mật. 8) Huệ Ba-La-Mật. 9) Từ Ba-La-Mật. 10) Xả Ba-La-Mật.

 

---------------------

LỤC ĐỘ BA-LA-MẬT

          - Độ: Tiếng danh từ là "con đò" đưa người ta qua sông, từ bờ này đến bờ bên kia. Tiếng tĩnh từ nghĩa là "vượt qua, đi qua, tới bờ". Lục độ Ba-La-Mật là 6 phương thức tu tập đưa đến giác ngộ giải thoát tối hậu.

          Muốn kinh nghiệm Ba-La-Mật, đòi hỏi hành giả phải ở trong trạng thái Tâm bậc Thánh hoặc cao hơn là Tâm Như. Từ Tâm Như tu tập theo 6 phương thức sau:

          1) Bố thí Ba-La-Mật: Bố là "rộng rãi, quảng đại". Thí là "ban phát, tặng cho". Bố thí Ba-La-Mật là một hạnh tu để đạt được giác ngộ giải thoát tối hậu. Cho nên, khi bố thí mà trong đầu có sự suy nghĩ, chọn lựa, so đo, tính toán trước khi quyết định cho hay không cho, hoặc nên cho nhiều hay cho ít, hoặc phải cho đúng người đúng cách, Bố thí như vậy chưa phải là Bố thí Ba-La-Mật. Hành động bố thí này là việc làm tốt, nhưng chưa được rốt ráo vì còn ở trong Tâm đời. Ở trong Tâm đời thì còn luân hồi sanh tử.

          Để chuyên chở đầy đủ tinh thần Ba-La-Mật, bố thí phải mang ý nghĩa của thuật ngữ "tam luân không tịch" nghĩa là bố thí với 3 không: Không thấy người bố thí (năng thí), không thấy người nhận bố thí (sở thí), không thấy vật được bố thí (vật thí). Và việc bố thí phải như vòng tròn quay liên tục, thấy đâu cần thì sẵn lòng giúp, chứ không phải lâu lâu mới làm một lần để lấy tiếng.

          Thực hành hạnh Bố Thí Ba-La-Mật đòi hỏi hành giả phải đang ở trong Tâm Không hay Tâm Như. Lúc đó bản thể người cho, người nhận và vật cho đều "vô ngã, trống không". Bố thí như vậy mới là Bố thí Ba-La-Mật.

          Về vật thí, có 3 loại là tài thí, pháp thí và vô úy thí.

          1) Tài thí: Đem tiền bạc, của cải, vật thực của mình ra cho. Gồm hai loại Ngoại thí và Nội thí.

          a-1) Ngoại thí: Những vật thường dùng của mình như tiền bạc, của cải, ruộng vườn, nhà cửa, quần áo, đồ ăn, thức uống v.v... Mang những thứ này cho những người nghèo khổ túng thiếu thì gọi là Ngoại thí.

          b-1) Nội thí: Như hy sinh thân mạng, đời sống của mình để cứu người khác. Trong những câu chuyện về tiền thân của Đức Phật, ngài đã từng bố thí đầu, mắt, tay, chân cho người cần. Ngày nay chúng ta không làm nổi như Đức Phật thì có thể bố thí bằng cách "hiến máu" để cứu bệnh nhân, hoặc ký giấy tặng những bộ phận trong thân thể nếu mình chết bất đắc kỳ tử.

          2) Pháp thí: Đem lời hay lẽ phải, những chân lý quý báu của Đức Phật để chỉ bày khuyên bảo người khác, hoặc y theo giới luật của Đức Phật tu hành để làm gương cho mọi người bắt chước, giúp người ta bỏ dữ làm lành, cải tà quy chánh đều là Pháp thí. Pháp thí được tán thán "Công đức vô lượng" vì nó có giá trị rất lớn, cao hơn cả tài thí. Tài thí chỉ giúp đỡ con người túng thiếu vật chất trong một thời gian, hay nhiều nhất là một đời người. Còn Pháp thí giúp đỡ người ta trên phương diện tinh thần rộng rải hơn, từ người nghèo khó đến người giàu sang, từ người thấp hèn đến người có địa vị trong xã hội. Giá trị của Pháp thí không phải chỉ ảnh hưởng trong một giai đoạn, mà những lời Phật dạy giúp cho người ta chuyển đổi nhận thức, gieo nhân lành cho nhiều đời kiếp về sau.

          3) Vô Uý thí: Vô Uý nghĩa là không sợ. Vô Úy thí là giúp cho người khác không sợ hãi. Sống ở đời con người ta phải đối đầu với vô số sự sợ hãi. Nào là sợ bị la mắng, sợ bị đánh đập, sợ bị người ta buồn giận, sợ thiếu ăn, thiếu mặc, sợ mất công danh, sợ mất việc làm, sợ tiêu tan sự nghiệp, sợ nghèo, sợ mất vợ, mất chồng, mất con, sợ già, sợ xấu, sợ đau ốm, sợ chết, sợ thời buổi loạn lạc sự sống không được bảo đảm, sợ sưu cao thuế nặng v.v... Con người sinh ra sống ở đời vốn đã khổ, lại càng khổ hơn vì có quá nhiều nỗi sợ. Vì thế, nếu hành giả giúp cho một người nào đó hết sợ, là đã cứu người ấy bớt đi quá nửa khổ đau trong đời sống rồi!

          Với lòng từ bi, Đức Phật không nỡ thấy chúng sanh khổ vì sợ, nên đã đặt ra hạnh tu Vô Úy thí. Muốn thực hành pháp môn này, hành giả phải tự tu tập, luyện cho mình đức tính không sợ hãi. Thông thường chết là nỗi sợ kinh khủng nhất của đời người. Khi đã thấu hiểu chân lý đạo Phật, xem tất cả mọi thứ trên cõi đời này chỉ giả tạm. Có đó rồi mất đó. Tiền tài, danh vọng rồi cũng sẽ tan theo mây khói, ngay cả thân mạng cũng không giữ mãi được. Biết cái chết không chừa một ai, nên hành giả không còn sợ chết nữa. Với tâm lý này hành giả sẽ giữ được sự bình tĩnh trước mọi sự đổi thay hay bất trắc ở đời.

          Người tu hạnh Bố Thí Vô Uý sẵn sàng nhảy vào lửa để cứu người sắp chết cháy, hoặc xông vào đám cướp để giải cứu người lương thiện, dám gõ cửa công để minh oan người vô tội hoặc khai thị cho người hấp hối giúp họ bình tĩnh, không sợ hãi, ra đi một cách thanh thản.

          Nói chung, có nhiều cách bố thí, nhưng quan trọng là cái Tâm lúc bố thí như thế nào? Bố thí bằng Tâm Phàm phu lậu hoặc thì được phước hữu lậu. Bố thí trong cái Tâm bậc Thánh thì được phước vô lậu. Nhân quả về tâm linh trùng trùng duyên khởi, nên công đức vô lượng vô biên.

          Tác dụng: Tu hạnh Bố thí giúp bào mòn cái Ngã, bớt ích kỷ, dẹp lòng tham sân si.

            2) Giới Ba La Mật: Giới là giới luật Đức Phật thiết lập để giúp hành giả giữ gìn cho thân tâm luôn trong sạch. Nếu không giữ giới thì dễ tạo 3 nghiệp: Ý, Lời, Thân.  Đối với người cư sĩ Đức Phật đòi hỏi phải giữ 5 giới, tu sĩ nam 250 giới, tu sĩ nữ 348 giới. Đây là giới Tướng. Trì giới Ba-La-Mật là giữ giới Thể. Thấp là trụ trong Tánh Giác. Cao là trụ trong Tâm Như. Trụ trong Tâm Như là giữ Giới Ba-La-Mật rốt ráo.

          3) Nhẫn nhục Ba-La-Mật: Nhẫn "là nhịn, là chịu đựng tất cả những chướng ngại trong cuộc đời xảy đến cho mình". Nhục "là điều sỉ nhục, xấu hổ làm tổn thương lòng tự ái của mình". Nhẫn nhục Ba-La-Mật là chịu đựng, nhẫn nhục đến tột cùng không còn ai có thể nhẫn nhục hơn.

          Thành phần của Nhẫn nhục Ba-La-Mật gồm:

          1-3) Thân nhẫn: Là sự chịu đựng về phần thể xác nghĩa, là chịu đựng sự đánh đập, hành hạ của người khác mà không phàn nàn chống cự. Đối với nghịch cảnh mưa gió, nóng lạnh, đói khát, đau ốm không than van trách cứ.

          2-3) Khẩu nhẫn: Thân đau đớn nhẫn chịu mà miệng không thốt ra những lời thoá mạ lại người đang chưỡi rủa mắng nhiếc hay đánh đập tàn nhẫn mình.

          3-3) Ý nhẫn: Nhẫn nhục cả trong tâm, không căm hờn, oán hận, không nổi lên ý chống cự phản đối, những tư tưởng đen tối trả thù.

          Trong ba nhẫn này, Ý nhẫn là khó nhất. Vì Thân có thể chịu cực hình không trốn chạy được, nhưng trong lúc đó miệng vẫn có thể lẩm bẩm cằn nhằn, nguyền rủa. Có khi Thân và Khẩu nhẫn được, nhưng trong Tâm ngấm ngầm phản đối nuôi ý chí phục thù.

          Ở đây Nhẫn nhục Ba-La-Mật là chấp nhận bằng trí huệ, không than van, không đau khổ, phiền muộn. Nhẫn nhục là tình nguyện chịu đựng chớ không cố gắng, không dùng ý chí để chịu đựng. Nếu dùng ý chí đè nén sự tức giận, nhục nhã mà chịu đựng, thì đến một lúc nào đó chịu đựng hết nổi sẽ bùng lên phản kháng, chống trả.

          Người tu hạnh nhẫn nhục nhắm đến mục đích nâng cao lòng từ bi hỷ xả, tập nhẫn nhục không sân hận, không trả thù. Trong kinh có ghi lại câu chuyện nêu gương nhẫn nhục của tôn giả Phú-Lâu-Na (Purna), là vị đại đệ tử nổi tiếng "đệ nhất về thuyết pháp" trong Giáo đoàn của Đức Phật. Câu chuyện kể rằng, khi Phật còn tại thế, một vị đệ tử của ngài là tôn giả Phú-Lâu-Na tình nguyện xin Phật được đi truyền đạo tại xứ Chronaparanta, mà người dân ở xứ này nổi tiếng rất hung dữ. Đức Phật hỏi tôn giả Phú-Lâu-Na:

          - Ông đã phát nguyện đem đạo pháp của Ta đến truyền bá cho dân xứ ấy, nhưng nếu họ không nghe, lại còn mắng chửi thì ông nghĩ sao? Tôn giả trả lời:

          -  Bạch Thế Tôn, con nghĩ họ là người tốt, vì đã không dùng gậy đánh đập hay chọi đá vào con. Phật hỏi tiếp:

          - Nếu họ chọi đá hay lấy gậy đánh ông thì ông nghĩ sao?

          - Bạch Thế Tôn, con nghĩ họ vẫn còn lòng nhân, vì đã không chém giết hay đánh con đến chết. Phật lại hỏi:

          - Nếu họ chém giết hoặc đánh chết ông thì ông nghĩ sao?

          - Bạch Thế Tôn, con nghĩ họ là ân nhân của con, vì nhờ họ mà con thoát được thân đau khổ, bỏ được bọc thúi tha, từ biệt đời sống tạm bợ này. Đức Phật khen:

          - Hay lắm! Ông nhẫn nhục được như vậy thì mới có thể qua xứ ấy truyền đạo được.

          Tôn giả Phú-Lâu-Na qua xứ Chronaparanta truyền đạo không bao lâu, dân chúng xứ ấy đều quay về với Phật pháp không còn hung dữ nữa. Nhẫn nhục như ngài Phú-Lâu-Na mới thật đúng là "Nhẫn nhục Ba-La-Mật" nghĩa là thân nhẫn, khẩu nhẫn và tâm nhẫn.

          Nhẫn nhục Ba-La-Mật là nhẫn mà không thấy mình nhẫn. Nghĩa là lúc đó người chịu Nhẫn Ba-La-Mật đang an trú trong Tánh Giác hay Tâm Như. Còn như cố gắng nhẫn nhục tức là đè nén chịu đựng tức là còn cái Ngã. Tổ Bồ Đề Đạt Ma cũng có phương tiện tu tập là "Báo Oán Hạnh" dạy hành giả nhẫn nhục chịu oan ức mà không đau khổ.

          4) Tinh tấn Ba-La-Mật: Tinh là "tinh chuyên, tinh ròng, không xen tạp". Tấn là "tiến mãi không dừng, không gián đoạn". Tinh tấn theo nghĩa thông thường là "siêng năng, chuyên cần". Theo Duy Thức Học, tinh tấn là một trong các "thiện pháp sở" không thuộc về phần tội ác. Cho nên những ai siêng năng làm những điều ác như sát sanh, trộm cắp, tà dâm, rượu chè cờ bạc thì không phải là tinh tấn mà là phóng dật hay buông lung.

          Trong các sự nghiệp ngoài đời hay trong đạo, bí quyết thành công là pháp tinh tấn. Tinh tấn như chất dầu xăng làm cho xe hơi chạy. Máy xe dù tốt, người lái xe dù giỏi, con đường dù bằng phẳng, mục đích dù gần, mà không có dầu xăng thì xe vẫn nằm yên một chỗ. Trong vấn đề tu hành cũng vậy, nếu không tinh tấn Ba-La-Mật, hành giả sẽ không bao giờ đạt được kinh nghiệm thoát khổ, giác ngộ, giải thoát.

          5) Thiền Định Ba-La-Mật: Tu tập thiền Định an trú trong Tánh Nhận Thức Biết không lời tức an trú trong trạng thái Tâm Như.

          6) Trí Huệ Ba-La-Mật: Trí huệ này là trí huệ trong đạo Phật chứ không phải trí huệ phổ thông ngoài đời. Trí dịch từ chữ Nana. Huệ là phiên âm của chữ Panna (Pàli) hay Prajna (Skt) là Bát Nhã. Trí là cái biết tục đế còn gọi là tục đế Bát Nhã. Cái biết này do học hỏi pháp Phật mà biết. Còn Huệ hay Trí Huệ Ba-La-Mật là Nhận thức biết siêu vượt thuộc Chân đế, không do học hỏi, mà do thiền Định phát sinh. Trong kinh có nhiều từ để chỉ trạng thái biết này là Trí huệ Bát Nhã, Trí huệ tâm linh, tiềm năng giác ngộ, Phật tánh v.v...

          Công năng của Trí Huệ Ba-La-Mật ngoài việc dứt trừ phiền não, dẹp tan màn vô minh, mở cửa giác ngộ nhận ra thể tánh của hiện tượng thế gian trong đó có con người. Trí huệ tâm linh là sự hiểu biết vượt thế gian bao gồm: trực giác, siêu trực giác, tánh sáng tạo, tứ vô lượng tâm, biện tài vô ngại v.v.. và v.v... Trí huệ này phát triển đến vô lượng...

          Trên con đường hoằng pháp hay hành Bồ-Tát đạo, ngoài việc tu tập 6 Ba-La-Mật, hành giả còn cần phải học hỏi phát huy 4 độ phụ thuộc. Đó là: 1) Phương tiện Ba-La-Mật (Ngũ Minh), 2) Nguyện Ba-La-Mật, 3) Lực Ba-La-Mật, 4) Trí Ba-La-Mật.

          1) Phương tiện Ba-La-Mật: Muốn hoằng pháp lợi sanh, người hành đạo cần có những phương tiện hoằng pháp thích hợp với xã hội đương thời. Không có kiến thức và khả năng thích hợp với hoàn cảnh trong xã hội, thì đạo Phật sẽ khó đi vào lòng quần chúng. Phương tiện Ba-La-Mật hay Phương tiện thiện xảo là sự khéo léo toàn hảo trong lúc xử dụng các phương tiện giáo hoá. Có 5 phương tiện, trong kinh gọi là Ngũ Minh. Ngũ Minh là 5 kiến thức người hoằng pháp cần phải có. Đó là: Y phương minh; Công xảo minh, Nội minh, Nhân minh, Thanh minh.

          a-1) Y phương minh: Là môn học về Y khoa, về bệnh lý trị liệu. Trong thời Đức Phật còn tại thế Y phương minh bao gồm những phương pháp và các thứ thuốc chữa những chứng bệnh ngoại khoa, thủ thuật, và các cách vệ sinh phòng ngừa bệnh ở trình độ sơ khai. Ngày nay, Y phương minh bao gồm tất cả các môn sinh vật học, sinh lý học, thể chất học, giải phẫu học, y dược học, tâm lý trị liệu v.v... Người hành đạo cần hiểu biết về thuốc men, dược thảo để khi cần có thể cho ý kiến, chỉ dẫn, giúp đỡ người bệnh, rồi sau đó mới mang Giáo pháp của Đức Phật ra hướng dẫn họ tu hành.

          b-1) Công xảo minh: Môn học nghiên cứu sự phát triển các ngành nghề thủ công và công nghiệp tức là các kỷ xảo khéo léo tay chân, có cái nhìn mỹ thuật, chế ra hàng tư liệu tiêu dùng cần thiết cho mọi người. Thời đại ngày nay có kiến thức về giáo dục, địa ốc, xây cất nhà cửa, thuế má, bảo hiểm v.v... cũng là những phương tiện tốt hỗ trợ trong công tác hoằng pháp.

          c-1) Nội minh: Muốn đem Giáo lý của Đức Thế Tôn đến cho mọi người, thì bản thân phải tự trau dồi kiến thức nội điển được ghi chép trong Tam tạng: Kinh, Luật, Luận. Ngoài ra còn phải trải nghiệm chứng ngộ pháp tu trên thân tâm của chính mình để làm tư lương cho cuộc đời hoằng pháp.

          d) Thanh minh: Môn học không chỉ chú trọng về ngôn ngữ mà còn đề cập đến vai trò của văn học trong việc chú thích, trước tác, phiên dịch, giảng giải Kinh Luật Luận. Đặc biệt trong thời đại ngày nay việc trang bị cho mình những cổ ngữ Pàli, Sanskrit, Hán cổ còn thêm những sinh ngữ như tiếng Anh, Pháp, Hoa v.v... để hỗ trợ cho sự nghiệp truyền đạo. Đây là phương tiện cần thiết để xiển dương giáo nghĩa Phật đà trong thế giới Tây phương ngày nay.

          g-1) Nhân minh: Là hiểu rõ, nắm vững chủ trương, phương pháp lập luận về đề tài mình bàn thảo, có những ví dụ chứng minh hợp lý (logic) về luận điểm mình nêu lên. Nói chung là có kiến thức luận lý học.

          Tóm lại, muốn hoằng pháp trong thời đại mới. Hành giả cần phải y lời Phật dạy phát huy kiến thức Ngũ Minh. Nhờ sự hiểu biết về năm minh này hành giả mới có thể hoà mình giúp đỡ bá tánh. Và từ đó công việc truyền đạo Phật dễ được sự chấp nhận của quần chúng.

          2) Nguyện Ba-La-Mật:  Phát nguyện tự độ độ tha.

          3) Lực Ba-La-Mật: Sức mạnh hoàn hảo về tinh thần.

          4) Trí Ba-La-Mật: Hiểu biết thông suốt những điều bản thân học hỏi. Sự hoàn hảo của trí lực. Trí này chưa phải là Huệ Bát Nhã.

          Tóm lại, tất cả đều đặt trên nền tảng Tâm Như thì đạt được Trí Huệ Kiện Toàn tức Trí Huệ Ba-La-Mật. Con đường tu tập từ Tâm Bậc Thánh (Tánh Giác) đi vào Tâm Như (Tánh Nhận Thức Biết không lời). Từ Tâm Như tu pháp Ba-La-Mật để đạt quả vị Phật.

 

THẬP ĐỘ BA-LA-MẬT

          Thập độ Ba-La-Mật là 10 phương thức tu tập để đạt quả vị A-La-Hán. Mười Ba-La-Mật đó là: 1) Bố thí; 2) Trì giới; 3) Xuất gia; 4) Nhẫn nhục; 5) Tinh tấn; 6) Chân thật; 7) Quyết định; 8) Huệ; 9) Từ, 10) Xả.

          Ngoài các Ba-La-Mật giống nhau với Bồ Tát đạo như: Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Định, Trí Huệ. A-La-Hán đạo còn có các độ khác như: Xuất Gia Ba-La-Mật, Chân Thật Ba-La-Mật, Quyết Định Ba-La-Mật, Từ Ba-La-Mật và Xả Ba-La-Mật.

          1) Xuất gia Ba-La-Mật: Xuất gia Ba-La-Mật không phải chỉ đơn giản là lìa xa gia đình "ly gia cắt ái" cạo đầu, mặc áo nâu sòng, gia nhập đoàn người sống khất thực không nhà không cửa, hay là khước từ cuộc sống lạc thú trần gian chọn đời sống tu sĩ. Xuất gia Ba-La-Mật là người nuôi chí hướng thoát trần, tu tập pháp Phật để đi đến thoát khổ, giác ngộ, giải thoát, lìa xa tam giới (dục giới, sắc giới, vô sắc giới). Người xuất gia Ba-La-Mật là người đã nhận thức rõ ràng những xa hoa vật chất chỉ là trò ảo huyễn, thú vui dục vọng chỉ thoáng qua trong chốc lát.

          Tóm lại hành giả xuất gia Ba-La-Mật là người tự thắng mình, vượt qua mọi thử thách về tham dục tài, sắc, danh, thực, thuỳ ... nên những thứ thanh danh, tài sắc, quyền lực vinh hiển cao quý thế gian không còn quyến rủ, hay nói cách khác những tham ái dục vọng thế gian đó không thể làm cho hành giả quên lối sống thanh đạm của một người tu.

          2) Chân thật Ba-La-Mật: Sống chân thật trên mọi mặt. Chân thật với chính bản thân mình và chân thật với những người chung quanh. Đức Phật đã nói về sự chân thật của Ngài như sau: "Ta làm sao thì ta nói vậy. Ta nói sao ta làm vậy!". Giữa lời nói, ý nghĩ và việc làm phải giống nhau.

          Trong vấn đề tu tập cũng hết sức Chân thật với chính mình, vì Chân thật là pháp hỗ trợ sự sinh khởi mọi thiện pháp. Khi trong tâm khởi lên vọng tưởng hay khởi lên ác ý, ta phải thành thật nhận ra rằng ta đang khởi vọng tưởng hay khởi lên ác ý.  Không thể nói ác ý là thiện ý được.  Nhờ sự chân thành nhận ra điều đúng hay sai, mới tạo duyên cho việc thực hành chánh niệm tỉnh giác ngày một vững chắc.

          3) Quyết định Ba-La-Mật: Khi đã quyết định việc gì thì tâm không lay chuyển. Đây là ý chí sắt đá, không gì thay đổi được. Như muốn tu Định, thì quyết định hành trì, không lơ lửng. Sự quyết định này, do trí huệ chủ động, nó chính là năng lực thúc đẩy ta tinh tấn thực hành quyết định đã đưa ra.

          4) Từ Ba-La-Mật: Thương yêu đối xử hài hoà đối với tất cả mọi người không phân chia ranh giới. Tâm Từ phát huy ra "Bi""Hỷ". Tâm Từ Ba-La-Mật liên hệ với Bố-Thí Ba-La-Mật. Có lòng thương người mới sẵn sàng Bố thí giúp đỡ.

          10) Xã Ba-La-Mật: Cao thượng nhất, vì Xả là Chánh niệm tỉnh giác, là Tâm Như, là trạng thái Tâm thanh thản, rổng rang, hoàn toàn khách quan.

 

 

                                                 

KẾT LUẬN

          Lý tưởng và mục đích của hệ Theravada và Phát Triển đều như nhau nghĩa là tu tập rốt ráo để đạt được giác ngộ giải thoát, chỉ khác nhau về chủ trương và lập trường. Theravada thì tin rằng quả vị cao nhất là A-La-Hán và chọn 10 phương thức Ba-La-Mật để tu tập, gọi là A-La-Hán đạo. Khi còn sống thì hoằng pháp độ sinh. Khi mất thì nhập Niết-Bàn không tái sanh nữa. Còn hệ Phát-Triển sau khi đạt được quả vị A-La-Hán tiếp tục tu hành theo 6 phương thức Ba-La-Mật, để đạt quả vị Phật, đồng thời những vị này phát nguyện đời đời thừa hành Bồ-Tát đạo, nghĩa là không nhập Niết-Bàn mà nguyện tái sanh giáo hoá chúng sanh.

          Chúng ta là Phật tử, thiền sinh còn non trẻ trên con đường tâm linh, vì thế việc tu tập cũng khởi đầu từ mức thấp. Chúng ta tập hạnh Bố thí, tập giữ gìn năm giới đã thọ, tập tánh Nhẫn nhịn. Về Tinh tấn thì siêng làm việc lành tránh việc dữ, siêng học hỏi Giáo lý tức những lời dạy của Đức Phật. Nỗ lực toạ thiền giữ tâm ý trong sạch. Ban đầu kinh nghiệm Định có Tầm không Tứ, lên Định Không Tầm Không Tứ, Chánh Niệm Tỉnh Giác rồi mới tới Định Bất Động là Tâm Như. Còn Trí huệ đây là trí hiểu biết vượt thế gian do Định phát sanh, nhưng trước khi phát Huệ thì ít ra chúng ta cũng có tuệ tri về những Chân lý mà Đức Phật đã giảng dạy.

          Tu tập theo tinh thần Lục độ sẽ cho những kết quả như sau: Bố thí để trừ lòng tham. Trì Giới để trừ ô nhiễm. Nhẫn nhục, nhường nhịn để trừ giận hờn, sân hận. Tinh tấn là sốt sắng để trừ lười biếng. Thiền Định là chuyên chú để trừ loạn tâm. Trí Huệ là sáng suốt để trừ si mê. Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục là tu Phước. Thiền Định, Trí Huệ là tu Huệ. Hành trì Lục độ tức là "Phước Huệ " đồng tu.

          Theo tinh thần Thập độ, tuy chúng ta không xuất gia nhưng vẫn có thể áp dụng trên con đường tu tập. Chẳng hạn như chúng ta sống Chân thật sẽ trừ được bệnh nói dối, không gây khẩu nghiệp, tăng niềm tin nơi những người xung quanh. Tu tánh quyết định giúp chúng ta nỗ lực phát huy tu tập không thay đổi lập trường. Phát huy Tâm Từ sẽ dẹp được lòng sân hận, ganh tỵ, chán ghét, ích kỷ. Tâm Xả là tâm định vững chắc. Đây là trạng thái Tâm thanh thản, rổng rang. Có thể xem tâm này tương đương với trạng thái Niết Bàn.

          Tóm lại, con đường Ba-La-Mật là con đường tu tập của bậc Thánh, bậc A-La-Hán. Nhưng trước khi trở thành bậc Thánh, bậc A-La-Hán, thì các ngài cũng là người phàm phu như chúng ta. Với niềm tin vững chắc các ngài làm được thì chúng ta cũng sẽ làm được. Tin như thế, thì ngay bây giờ chúng ta bắt đầu dấn thân vào con đường tu học Phật pháp. Thật may mắn là chúng ta có Giáo lý và các phương thức thực hành là tài sản quý báu của Phật Tổ để lại. Tài sản này giúp chúng ta rút ngắn thời gian trong vấn đề trạch pháp, không tốn công sức mò mẫm như Đức Phật khi xưa phải trải qua bao nhiêu gian khổ mới tìm ra pháp hành chứng quả Vô Thượng.

                            Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát            

THÍCH NỮ HẰNG NHƯ

28-11-2019

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28 Tháng Năm 2020(Xem: 209)
“Phát Bồ Đề Tâm” là đặt ra mục tiêu tối hậu ngay từ lúc khởi đầu đó là hướng tâm đến lộ trình tu tập giác ngộ và giải thoát.
27 Tháng Năm 2020(Xem: 226)
Giáo lý, hay lý thuyết thiền, hay kỹ thuật thực tập là ngọn đèn soi sáng con đường mình đang đi. Các em phải tự bước đi. Mỗi người phải có trách nhiệm cuộc đời của mình. phải tự mình là ngọn đèn cho chính mình.
26 Tháng Năm 2020(Xem: 261)
Cái Ngã là đầu mối của ý, của lời và của hành động. Từ đó là Nghiệp.
26 Tháng Năm 2020(Xem: 113)
Ni Sư Triệt Như thuyết giảng cô đọng về giáo lý, phương pháp thực tập thiền và đối chiếu với kiến thức khoa học thời đại, qua sơ đồ đúc kết lại 'Con đường tu tập' của thiền sinh từ lớp căn bản đến 4 cấp lớp bát nhã
26 Tháng Năm 2020(Xem: 198)
Giai đoạn 1: Biết không lời + sự xúc chạm đi Giai đoạn 2: Biết không lời + trạng thái tâm trống rỗng. Giai đoạn 3: Tỉnh thức biết không lời + thấy hay nghe. Giai đoạn 4: Nhận thức biết không lời trống rỗng = nhận thức biết không lời như vậy.
26 Tháng Năm 2020(Xem: 279)
Vậy, qui luật xung đột là đúng hay qui luật hài hòa là đúng? Xung đột là khổ đau. Hài hòa là an vui, là niết bàn. Một cái thấy theo người thế gian, đúng theo thực tế của cuộc đời. Một cái thấy của bậc tỉnh thức, đứng trên bản thể của cuộc đời.
21 Tháng Năm 2020(Xem: 544)
Con đường tu đã được đức Phật trình bày thật rõ ràng, dứt khoát, lý luận thật vững chắc, không ai bắt bẻ được. Thời xưa cho đến nay, Tứ Diệu Đế vẫn được xem như là con đường tu quan trọng khuôn mẫu để ra khỏi cảnh đời đau khổ trần gian.
21 Tháng Năm 2020(Xem: 322)
Ba tháng rưỡi qua rồi, mình đứng trên bờ, nhìn dòng sông đời trôi chảy, êm dịu, hài hòa, theo nhân duyên của nó. Dòng sông đời mình cũng vậy, trôi chảy thật êm đềm theo nhân duyên trùng trùng của nó. Đố ai khuấy động được dòng sông đời muôn thuở của nghiệp quả ?
21 Tháng Năm 2020(Xem: 669)
Một em thiền sinh hỏi cô về pháp Thở. Bây giờ cô trình bày phương thức thực tập Thở của chúng ta đã theo từ nhiều năm nay. Chúng ta cũng căn cứ trên kinh Nikàya, tuy nhiên chúng ta giải thích đơn giản hơn.
18 Tháng Năm 2020(Xem: 432)
Ni Sư tổng kết và phân tích cách thực hành áp dụng Biết Không Lời của Tánh giác trong mỗi đề mục: Thân, Thọ, Tâm, Pháp trong Kinh Niệm Xứ, một bài Kinh quan trọng trong việc thực hành thiền theo hệ phái Theravada. - Khóa Bát nhã IV - Toronto 6 tháng 7, 2016
17 Tháng Năm 2020(Xem: 401)
Luân hồi là xoay tròn, tiếp nối lên xuống của mỗi chúng sanh trong sáu cõi. Khi tái sanh ở cõi này, khi đầu thai ở cõi khác, tiếp nối tử sinh, sinh tử không ngừng.
15 Tháng Năm 2020(Xem: 705)
Thầy Thích Không Chiếu giảng BƯỚC ĐẦU VÀO THIỀN: Hướng dẩn cách thực hành THIỀN đơn giản tại Thiền Đường Tánh Không Nam Cali 21 tháng 4, 2018
14 Tháng Năm 2020(Xem: 459)
Trong mảnh vườn nhỏ này, cây cỏ, hoa, lá chen chúc nhau, hài hòa, kiếm sống, kiếm nắng, kiếm sương. Nhưng rồi thì tất cả cũng sẽ tàn, sẽ khô, sẽ rụng. Còn lại cái gì ? Mấy cây tiêu, cây tùng thì vẫn là cây tiêu, cây tùng. Nhưng dù còn đó, một trăm năm rồi cũng héo khô ngã quị. Mình cũng vậy.
14 Tháng Năm 2020(Xem: 447)
Mình thấy những hình ảnh già, bệnh và chết nhiều quá, nên mình không quan tâm tới, mình chưa chấn động trong tâm. Mình chưa tỉnh thức. Cho nên, bây giờ mới có thêm một vị Thiên sứ nữa, để cảnh tỉnh con người.
07 Tháng Năm 2020(Xem: 582)
Để xác định giá trị của thiền đối với đời sống con người do Phật và Tổ đã dạy, Ni Sư Triệt Như dựa vào kiến thức khoa học về cơ thể và não bộ để giải thích việc thực hành thiền và cách sống tác động như thế nào đối với thân, tâm, trí tuệ tâm linh, qua đó giúp thiền sinh hiểu được khi nào thực hành đúng và khi nào sai.
07 Tháng Năm 2020(Xem: 556)
Vậy sao đời không thấy cái sức sống, cái nhan sắc thực của thiên nhiên? Mà lại đi ca ngợi, gìn giữ tranh, ảnh là những cái “bản sao chết” của thiên nhiên? Cô thấy ngộ thiệt. Hay là mình lẩm cẩm vì tuổi già rồi không chừng!
07 Tháng Năm 2020(Xem: 687)
“...Con đồng ý với sư cô. Con nghĩ sẽ có nhiều thiền sinh kéo nhau về Tổ Đình nhổ cỏ để được sáng đạo chứ chẳng cần học giáo lý mà Đức Phật đã giảng dạy từ hơn hai ngàn năm nay đâu.... .... và con phải chọn về Tổ Đình nhổ cỏ hay học Thiền online ? ”
30 Tháng Tư 2020(Xem: 756)
Cô gởi các em câu chuyện trên cõi tiên. Có ai muốn làm tiên nữa không?
30 Tháng Tư 2020(Xem: 656)
VIDEO: Ni Sư Triệt Như: Nhắn nhủ thiền sinh qua Kết luận bài Bát Nhã Tâm Kinh Khóa Bát Nhã IV – Toronto - Canada 2016
24 Tháng Tư 2020(Xem: 776)
Con coronavirus nó chỉ ăn cái thân của mình thôi, và chỉ ăn mất thân trong một đời. Vậy mà người ta hoảng hốt. Còn cái bệnh dịch kia nó ăn cái tâm, nó ăn luôn nhiều đời mà ít ai lo . Bệnh dịch ghê gớm đó là bệnh gì vâỵ ? Chắc các em đã có câu trả lời rồi phải không ?
24 Tháng Tư 2020(Xem: 400)
Nhớ về Thiền Viện tu học nhé ! Bông hoa cây lá đón chào ta.
24 Tháng Tư 2020(Xem: 589)
Đúc kết những thuật ngữ quan trọng và cốt lõi giáo lý của Đức Phật về thiền để bổ túc cho việc thực hành từ căn bản đến bát nhã. ( Khóa Bát Nhã đặc biệt - Toronto Canada 2016)
22 Tháng Tư 2020(Xem: 509)
Khi sinh ra, hài nhi phải khóc thét lên để tự có hơi thở và trước khi chết đi con người cũng vật vã tột cùng để trả hơi thở vay mượn này về với hư không vốn dĩ của nó.
21 Tháng Tư 2020(Xem: 526)
Em cười ha ha: - Vậy cô thông báo thiền sinh ai muốn sáng đạo thì lên nhổ cỏ Tổ Đình, cô khỏi phải giảng pháp online nữa ! Lý thuyết hoài làm chi ? Phải thực hành chứ ! Vậy ai muốn sáng đạo thì lên nhổ cỏ Tổ Đình !
16 Tháng Tư 2020(Xem: 1151)
Vì thế hôm nay, cô mới quyết định ngồi lại bàn viết này, trãi tâm tư mình ra, gởi theo gió mây, tới những em nào có duyên đọc mấy lời này. Xem như là để đền trả lại những niềm vui, những năng lượng thiện lành, mà cô đã nhận được từ khi dấn bước vào con đường tu học.
16 Tháng Tư 2020(Xem: 444)
Giờ đây chỉ một chuỗi ARN nhỏ, không nhân, không tế bào, không thể nào tự sống một mình mà sống nhờ ký chủ là con người; chúng đã dạy cho con người một bài học.
15 Tháng Tư 2020(Xem: 567)
Ngay giữa những xáo động bất ổn tận gốc rễ của cuộc sống, Ni Sư đã bình thản gửi đến tất cả thiền sinh những hình, cây lá hoa cảnh thiên nhiên tươi tốt của Tổ Đình, với những lời thăm hỏi yêu thương đến đệ tử của mình. Con xin có bài pháp trình Thầy.
15 Tháng Tư 2020(Xem: 366)
Tổng Kết Các Khóa Tu Học Trong Năm 2019 Kế Hoạch Sinh Hoạt Năm 2020:
10 Tháng Tư 2020(Xem: 766)
Thân mến gởi tới các bạn những tấm hình chụp không có chuyện môn. Chỉ là để ....
09 Tháng Tư 2020(Xem: 1115)
Ni sư Triệt Như giảng Bí quyết thực hành thiền làm sao không có vọng tưởng khởi lên
09 Tháng Tư 2020(Xem: 751)
HT Thích Thông Triệt: Các tiến trình tâm trong đạo Phật (Khóa KTNL Precuneus tại Tổ Đình 2015)
03 Tháng Tư 2020(Xem: 852)
Buổi phỏng vấn của ký giả Trọng Thành đài RFI với Thiền Sư Thích Thông Triệt đềi tài: Lợi ích của tập thiền dưới ánh sáng của khoa học về bộ não Thứ tư 18 Tháng Bẩy 2012
01 Tháng Tư 2020(Xem: 593)
TƯỞNG NIỆM của Hòa thượng THÍCH PHƯỚC TỊNH trong buổi lể trà tỳ Hòa Thượng THÍCH THÔNG TRIỆT
26 Tháng Ba 2020(Xem: 736)
Ni sư Triệt Như giảng LÀM SAO SỐNG AN TRÚ TRONG CHÁNH NIỆM (phần 1) do HỘI PHẬT HỌC ĐUỐC TUỆ thỉnh giảng và tổ chức tại Trung Tâm Sangha NamCali ngày 24 tháng 4, 2016
25 Tháng Ba 2020(Xem: 503)
Thầy Thích Không Chiếu giảng đề tài: SANH GIÀ BỊNH CHẾT tại Thiên Đường Tanh Không Nam Cali ngày 30/3/2019
19 Tháng Ba 2020(Xem: 899)
Ni sư Triệt Như giảng : QUY LUẬT VÔ THƯỜNG tại Thiền Dường Tánh Không Nam Cali ngày 26 tháng 1, 2019
19 Tháng Ba 2020(Xem: 733)
thầy Thích Không Chiếu giảng tại Thiền Đường Tánh Không Nam Cali ngày 5 tháng 1, 2019 Đời Mong Manh dựa vào đâu Vững Chắc
13 Tháng Ba 2020(Xem: 678)
Ni sư Triệt Như giảng tại Thiền Đường Tánh Không Nam Cali ngày 6 tháng 1, 2016: "Làm sao Sống một Đời Sống xứng đáng"
09 Tháng Ba 2020(Xem: 971)
I- Địa điểm An Cư: Tổ Đình thiền viện Tánh Không Nam Cali - II- Thời gian: trọn tháng 2 & 3 & 4 – 2020
09 Tháng Ba 2020(Xem: 563)
Đây là khóa An Cư của Tăng Ni nên nội dung chính là thảo luận về Giới luật của người mới xuất gia, sa di và sa di ni.
04 Tháng Ba 2020(Xem: 627)
Ni sư Triệt Như giảng giải Trung Bộ Kinh: bài ĐẠI KINH XÓM NGỰA Đức Phật dạy từng bước tu tập quan trọng và phổ biến cho tất cả.
04 Tháng Ba 2020(Xem: 749)
Hòa thượng Thích Thông Triệt, Thiền chủ pháp môn Thiền Tánh Không, đã mất ngày 27-12-2019 tại Mỹ, thọ 90 tuổi. Thầy để lại một dòng thiền đặc sắc trong thời hiện đại.
19 Tháng Hai 2020(Xem: 683)
Những gì chúng tôi trình bày hôm nay, chỉ nói lên một phần hiểu biết nhỏ nhoi của người học trò được biết những gì, Thầy cho phép được biết mà thôi!
31 Tháng Giêng 2020(Xem: 739)
Hiện tượng thế gian hiện hữu như trò ảo thuật tiếng Phạn gọi là Màyà, tiếng Anh là Illusion nghĩa là ảo ảnh. Bằng giác quan nhìn thấy hiện tượng thế gian như đang hiện hữu, nhưng tích tắc sau là thay đổi. Đó là đặc tính của Huyễn.
27 Tháng Giêng 2020(Xem: 626)
Mùa Xuân tuy đã đến nhưng cửa ngõ hạnh phúc trong lòng nhiều người bị khoá chặt. Có cách nào để mở cửa hạnh phúc cho tất cả mọi người hay không?
14 Tháng Giêng 2020(Xem: 1125)
Hình ảnh Tang Lễ Thầy Thiền Chủ - Ngày 1 tháng 1: Lễ Nhập quan và Thọ tang - Ngày 3 tháng 1: Lễ tưởng niệm Tại Thiền Viện Chân Như - Ngày 4 tháng 1: Lễ Di quan và Trà Tỳ
12 Tháng Giêng 2020(Xem: 1567)
Bài TƯỞNG NIỆM THẦY Ni Sư Thích Nữ Triệt Như đọc ngày 3 tháng 1,2020 tại Thiền Viện Chân Như vói 3 bức thư cuối cùng thầy gửi trước khi ra đi
31 Tháng Mười Hai 2019(Xem: 1342)
Thầy vẫn là tấm gương sáng, là ngọn đại đăng soi đường dẫn lối cho chúng con trên bước đường tu tập.
27 Tháng Mười Hai 2019(Xem: 3235)
Thiếu Thời - Thực hành không đúng cách - Ngộ đạo lần đầu - Kết quả pháp tu đúng - Thiền và khoa học - Chụp hình não bộ - Phục vụ nhân sinh qua Thiền
14 Tháng Mười Một 2019(Xem: 1010)
Thời gian không chờ đợi ai. Chúng ta còn chần chờ gì mà không bắt đầu thay đổi phương thức sống để quãng đời còn lại của chúng ta được an nhàn hạnh phúc?
29 Tháng Mười 2019(Xem: 926)
Bài Kinh này mở ra một lộ trình giải thoát với phương thức rõ ràng, giúp người tu bắt đầu từ trạng thái Tâm Phàm Phu nhiều tham dục, nhiều phiền não khổ đau, dần chuyển sang trạng thái Niết Bàn an vui hạnh phúc.
15 Tháng Mười 2019(Xem: 1228)
Nội dung bài kinh "Viết Trên Đá, Trên Đất, Trên Nước", Đức Phật đã đề cập đến phản ứng khác nhau của ba hạng người khi nóng giận.
08 Tháng Mười 2019(Xem: 1704)
... Cái biết này luôn hiện hữu khi mình không suy nghĩ, suy tính, phân vân, đắn đo. Cái biết này là tự biết và không có cái tôi biết. Chính cái biết này mới là nơi nương tựa trong đời sống mong manh dễ vở này. Tuệ Chiếu
04 Tháng Mười 2019(Xem: 1054)
Thông thường, người ta giải nghĩa Nhân là người, Cách là tư cách, là phẩm chất, là giá trị, là tư cách làm người... Như vậy Nhân cách là một thứ giá trị, phẩm chất đạo đức của mỗi con người được xây dựng và hình thành trong suốt thời gian con người đó tồn tại trong xã hội.
23 Tháng Chín 2019(Xem: 1090)
Ba nghiệp thanh tịnh là nền tảng quan trọng cho mọi người. Nó giúp cho đời sống hiện tại của chúng ta được an vui hạnh phúc, và là cái Nhân tốt cho những đời sau. Nó còn là nền tảng cho con đường tu tập thiền Định, phát huy trí huệ tâm linh cho những ai ôm ấp lý tưởng tu hành "thoát khổ, giác ngộ, giải thoát."
12 Tháng Bảy 2019(Xem: 1930)
Bài viết của 2 thiền sinh mới lớp Thiền Căn Bản 2019 gửi bạn nhân ngày đầu tiên về tổ đình nhập thất
02 Tháng Bảy 2019(Xem: 1471)
Đủ cơ duyên được đến thăm thánh tích Nalanda, chúng tôi với tâm trạng của kẻ hậu sinh, không tránh khỏi ngậm ngùi thương tiếc một thánh tích Phật học đã một thời huy hoàng.
25 Tháng Sáu 2019(Xem: 1557)
Tường trình chuyến du hóa tại Adelaide, Canberra và Cairns, Úc châu từ ngày 1 đến 22 tháng 6.
03 Tháng Sáu 2019(Xem: 2903)
Tại nơi đây, Thiền sinh có cơ hội chuyển tâm lăng xăng dao động thường ngày bằng tâm yên lặng, không lời. Cuối ngày, mỗi thiền sinh đều cảm nhận được sự nhẹ nhàng, thanh thoát, bình yên không gợn sóng của tâm.
24 Tháng Năm 2019(Xem: 1995)
Bài "Đại Kinh Xóm Ngựa" này, tuy Thế Tôn dạy cho hàng Tỷ-kheo, nhưng đối với chúng ta là hàng Phật tử tại gia cũng có thể thực hành tu tập được. Chúng ta không cầu mong đạt tới mục tiêu cuối cùng. Nhưng nếu kinh nghiệm được trạng thái "Không Tầm Không Tứ", thì kết quả cũng giúp cho chúng ta có đủ năng lượng để đối phó với đời sống nhiều nhiễu nhương phiền não.
18 Tháng Tư 2019(Xem: 2853)
Chúng ta đã lỡ bị sanh vì chúng ta không có khả năng lựa chọn nơi sanh thú trong quá khứ, tuy nhiên chúng ta có khả năng tự quyết định nơi tái sanh trong tương lai dựa vào lời dạy của Đức Phật.
11 Tháng Giêng 2019(Xem: 2463)
Trước thềm năm mới người sống ở ngoài đời hay người đang đi trên đường đạo. Ai cũng có nhu cầu quay về năm cũ để xem năm qua cuộc sống của mình như thế nào hầu sửa chữa hay bổ xung cho đời sống năm mới được tốt đẹp hơn.
24 Tháng Mười Hai 2018(Xem: 2492)
Có rất nhiều cách thay đổi cuộc sống cũ nhàm chán để có cuộc sống mới phấn khởi tích cực hơn. Nhưng quan trọng và cần thiết là trước tiên chúng ta cần phải tìm hiểu những điều căn bản nào tạo nên sự cân bằng để con người có một thể chất tốt, một sức khoẻ tốt, rồi từ đó chúng ta mới bắt đầu thực hiện cuộc thay đổi.
28 Tháng Chín 2018(Xem: 2933)
Tính đến nay, Đức Phật đã nhập diệt 2,562 năm, nhưng Giáo Lý cao siêu mà Ngài đã dày công hoằng dương trong 45 năm dài vẫn còn lưu lại cho nhân thế. Ngài đã để lại cho thế gian một đại kho tàng văn hoá Phật giáo đồ sộ qua ba tạng: Kinh, Luật và Luận.
19 Tháng Chín 2018(Xem: 2986)
Bài kinh "Bhaddekaratta" hay "One fortunate attachment" hoặc "Một Dính Mắc May Mắn" mà Hoà Thượng Thích Minh Châu dịch là "Kinh Nhất Dạ Hiền Giả", tuy ngắn gọn và đơn giản nhưng xét kỷ thì thật sâu sắc. Đức Phật đã nhắm đúng vào tâm trạng của chúng sinh luôn khổ để mà giảng bài kinh này.
18 Tháng Chín 2018(Xem: 4164)
Sau khi đi dạo qua ba cửa thành, Đức Phật nhận ra con người phải bị già, bệnh, chết mới nói rằng ta đã lỡ bị sanh có nghĩa là mình không có muốn sinh ra mà mình vẫn bị sanh ra; khi bị sanh ra rồi thì mình phải chịu cái cảnh già, bệnh, chết. Đức Phật nói ta lỡ bị sanh bây giờ ta đi tìm cái vô sanh. Vậy cái vô sanh là cái gì?
17 Tháng Chín 2018(Xem: 4089)
Thiền trong đời hay đạo là làm sao chuyển được cái tâm (thay đổi bên trong) từ tâm dính mắc, lăng xăng thành tâm chỉ biết đến thầm nhận biết. Từ bước đầu tiên là không có lời nói thầm trong đầu cho đến khi thọ biết mà không dính.
13 Tháng Chín 2018(Xem: 2688)
Pháp Như Thật là phương thức thực tập nhằm chuyển đổi Tâm lao xao, loạn động sang tĩnh lặng, khách quan. Lậu hoặc/tập khí, kiết sử, tuỳ miên vẫn còn nhưng bị cô lập không khởi lên thành tạp niệm.
09 Tháng Chín 2018(Xem: 3963)
Nhờ thiền Quán mà ta sẽ thay đổi được cách nhìn, thấy một cách sáng tỏ và nhận ra chân tánh của hiện tượng thế gian; nhờ vậy sẽ sống thật, diệt trừ được tham sân si nên không còn tạo nghiệp mới nữa.
30 Tháng Tám 2018(Xem: 3170)
Vu-lan (Skt: Ullambana; Hungry Ghosts Festival) là từ viết tắt của Vu-lan-bồn, cũng được gọi là Ô-lam-bà-noa, là cách phát âm Phạn-Hán từ danh từ Ullambana.
22 Tháng Tám 2018(Xem: 3396)
Trên bước đường tu tập, nhất là tu Thiền thì năm triền cái: Tham dục, Sân hận, Hôn trầm, Trạo hối và Nghi hoặc là những chướng ngại lớn nhất.
03 Tháng Tám 2018(Xem: 2958)
Mục tiêu cao cả của đạo Phật là dạy con người tu tập để thoát khổ, giác ngộ và giải thoát. Cho nên, những ai lập chí xuất gia đều có chung một sở nguyện là mong được thoát khổ, giác ngộ và giải thoát.
24 Tháng Bảy 2018(Xem: 3410)
Bài giảng trong Khóa Bát Nhã Trung Cấp 1 tại đạo tràng Houston từ ngày 2 đến 8 tháng 6 năm 2018.
20 Tháng Bảy 2018(Xem: 2389)
Trên con đường tu học Phật. Chúng ta phải tự mình tìm hiểu chính bản thân của mình. Xem mình đang ở vị trí nào trong bốn hạng người mà Đức Phật đã nêu trên. Dù chúng ta thuộc hạng người nào thì bây giờ cũng chưa muộn. Chúng ta bắt đầu tự sửa chữa bản thân của mình.
15 Tháng Bảy 2018(Xem: 4608)
Chính nhờ "học thiền", biết cách sống trong Chánh Niệm mà con người mới thật sự được an lạc hạnh phúc, mới điều chỉnh được mọi nhiễu nhương phiền não mang tới từ đời sống.
07 Tháng Bảy 2018(Xem: 4197)
Tu Tướng hay Tu Phước, Tu Tâm hay Tu Huệ... cả hai đều cần thiết cho cuộc đời tu tập của người Phật tử.
02 Tháng Sáu 2018(Xem: 4265)
Chủ đề của bài này là cái ta và sự liên hệ giữa cái ta và đau khổ. Hai điểm này thường không được xếp cùng với nhau, nhưng chúng tôi sẽ trình bày sự hình thành của cái ta, và song song là sự hình thành của khổ.
10 Tháng Năm 2018(Xem: 4266)
Câu hỏi: “Con người từ đâu đến, chết đi về đâu?” có nhiều cách trả lời, nhưng hợp lý hay không hợp lý là tuỳ theo quan niệm và đức tin của mỗi người, chúng ta không bài bác.
22 Tháng Tư 2018(Xem: 6500)
Bài Pháp Thoại của Thầy Không Chiếu tại Thiền Đường Tánh Không ngày 21 tháng 4, 2018
07 Tháng Tư 2018(Xem: 4056)
Phước Huệ song tu là cùng thực hành hay ứng dụng xen kẽ hai thứ Phước và Huệ trong sinh hoạt hằng ngày của ta.
07 Tháng Ba 2018(Xem: 3311)
Là người Phật tử, dù tu tập theo pháp môn nào chúng ta cũng thường được nghe chư tôn đức dặn dò: "Tu tập phải luôn quay vào bên trong, quay về chính mình, không nhìn ngó ra ngoài".
05 Tháng Ba 2018(Xem: 3628)
Đường lối hướng dẫn Thiền của Thiền Tánh Không thật ra đã có mặt trên đất Mỹ từ năm 1995; tới nay xem như là 23 năm rồi. Từ đầu tiên cho tới bây giờ, đường lối tu tập cũng vẫn là nhất quán tức là theo đúng những lời dạy của Đức Phật.
15 Tháng Hai 2018(Xem: 4352)
Lão Không xin chúc mọi nhà ( nhà Thiền ) Lòng im tĩnh lặng, TATHÀ tâm như Ngày đêm cố bỏ cái “hư” Gieo hạt giống tốt, tượng từ mầm Không
13 Tháng Hai 2018(Xem: 12635)
Đề tài nói chuyện hôm nay là "Thân Tâm Thường An Lạc". Như đã giới thiệu ở phần dẫn nhập, đây là câu chúc thiện lành, chúng ta thường nghe các Phật tử chúc lẫn nhau khi Xuân về Tết đến.
06 Tháng Hai 2018(Xem: 4214)
Ngày thứ bảy 3 tháng 2 năm 2018, có buổi thuyết giảng với chủ đề: "Ta Từ Đâu Đến, Ta Đi Về Đâu" do Thầy Không Chiếu đến từ Thiện Viện Tánh Không dành cho đại chúng và Thiền sinh Nam Cali.
28 Tháng Giêng 2018(Xem: 5136)
Thuyết giảng Đại chúng tại Đạo tràng Nam Cali ngày 27 tháng 1 năm 2018.
08 Tháng Giêng 2018(Xem: 3848)
Theo Lý Nhân Quả của nhà Phật thì tất cả mọi gia đình dù giàu hay nghèo, tất cả mọi cá nhân dù đẹp hay xấu, khoẻ mạnh hay tật nguyền và tất cả những người may mắn hay những người kém may mắn đều bị xoay vần trong bánh xe Nhân Quả.
04 Tháng Giêng 2018(Xem: 4585)
Buổi Thuyết Giảng Đầu Năm Tại Thiền Đường Tánh Không thuộc Đạo tràng Nam Cali.
14 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 7024)
Tất cả các pháp trong vũ trụ vạn hữu đều vận hành theo quy luật Duyên sinh hay Duyên khởi. Nghĩa là các pháp sinh khởi theo Duyên, theo các điều kiện. Không có một pháp nào tồn tại độc lập. Chúng phải nương vào các yếu tố, điều kiện để phát sinh.
09 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 4239)
Theo sử để lại thì Đức Phật Thích Ca là vị Phật có thật trong lịch sử văn hoá nhân loại. Sách có ghi lại cuộc đời của Ngài từ khi mới sanh ra và lớn lên. Ngày nay tại Ấn Độ và Nepal vẫn còn các di tích nơi Đức Phật sinh ra, nơi Ngài thành đạo, nơi Ngài chuyển bánh xe Pháp đầu tiên cho năm anh em Kiều Trần Như và nơi Ngài nhập Niết Bàn.
09 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 2654)
Sinh hoạt cầu an hay cầu siêu là những sinh hoạt khá quen thuộc và phổ thông trong đời sống hằng ngày, nên chúng ta xem là bình thường, nhưng cũng có người thắc mắc là tại sao chúng ta phải cầu an?
09 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 3085)
Người sống tỉnh thức là người sống giữa cuộc đời nhiều mê lầm, huyễn hoặc... mà vẫn tỉnh táo không bị sa ngã
27 Tháng Mười Một 2017(Xem: 3821)
Trong không khí tưng bừng của mùa lễ Tạ Ơn và trong cái ấm áp bất ngờ của thời tiết mùa thu năm nay, 2017, Lễ Tạ Ơn Thầy Thiền Chủ do Đạo tràng Nam California tổ chức ngày chủ nhật 26 tháng 11 tại Thiền Viện Tánh Không.
25 Tháng Mười Một 2017(Xem: 9609)
Tứ Diệu Đế là bài kinh đầu tiên Đức Phật thuyết giảng sau khi Ngài thành đạo dưới cội Bồ Đề. Đó là bài kinh giảng về sự khổ của con người, về nguyên nhân của khổ, về phương pháp tu tập để diệt tận khổ đau.
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 3987)
Các bài viết mới của Sư Cô Hằng Như trong năm 2017.
1,053,133