BAO GIỜ XUỐNG NÚI?
Vừa bước ra khỏi phi trường Charles De Gaulle, chúng tôi đã cảm nhận được ngay cái nóng khá oi bức của mùa hè. Đây là lần đầu tiên Như Chiếu sang Pháp dự lớp Thiền Căn bản khóa 109 tổ chức tại Paris từ ngày 17 đến 22 tháng 6 năm 2014. Tâm Đăng đã có mặt tự bao giờ. Anh chở Ni sư và NC về nhà cô Minh Y – đạo tràng trưởng đạo tràng Thiền Tánh Không tại Paris.
Đường về nhà cũng hơi xa, NC có dịp nhìn ngắm cảnh vật hai bên đường. Có điểm lạ là sao Paris không nhỏ và chật như cách đây 10 năm mà NC đã có dịp đến viếng thăm trong một tour du lịch. Hỏi thì mới biết rằng tư gia của Cô chú Minh Y- Quang Đạo nằm ở ngoại ô Paris, nên mọi thứ đều rộng rãi hơn so với trung tâm thành phố. Cảnh vật hai bên đường khá xinh xắn với các cửa hàng nho nhỏ dễ thương.
Về đến nhà, Ni sư chỉ được nghĩ ngơi đôi chút thì cô Minh Từ, chị Minh Diệu và chị Mộng Hoàng đến thăm. Mọi người tíu tít hỏi thăm Ni sư, và qua câu chuyện, NC được biết thêm về lịch sử của đạo tràng này. Đạo tràng Tánh Không Paris được thành lập từ năm 2002 và đến năm 2007 thì đã được Thầy Thiền chủ chứng minh và chấp thuận. Và rồi từ đó đạo tràng ngày càng phát triển mạnh với số thiền sinh ngày càng đông. Ngoài ra, đạo tràng Paris còn chịu trách nhiệm về hoạt động của đạo tràng Poitiers ở miền bắc nước Pháp.
Cũng trong ngày, NC gặp một vài thiền sinh người Pháp trong khu vườn phía sau nhà. Hỏi ra thì được biết là cô Minh Y và chú Quang Đạo, với tấm lòng quảng đại từ bao nhiêu năm nay, đã tạo điều kiện tối đa giúp các thiền sinh ở xa được tham dự lớp học này bằng cách cho 4 cô người Pháp và 3 thiền sinh Việt nam ở nội trú (ngủ lại trong nhà cô) trong suốt 6 ngày giúp họ yên tâm mà tu học.
Phòng học ở phía sau nhà Cô chú Minh Y – Quang Đạo, khá rộng rãi, khang trang, sáng sủa, với bàn thờ Phật rất trang nghiêm. Nơi đây còn trưng bày rất nhiều hình ảnh, thông tin về Thầy Thiền chủ và tăng đoàn, những hình ảnh chụp bằng máy f MRI về não bộ của Thầy tại đại học Tuebingen tại Đức.
Ngày khai giảng...
Ngày khai giảng thật vui vì số thiền sinh tham dự khá đông : 19 người trong đó có 8 người Pháp. Số dự thính là 4 người, lại thêm các thiền sinh kỳ cựu của đạo tràng đến tham dự và ôn tập cũng khá đông: 14, tổng cộng là 37. Cô Minh Y cho biết những ngày đầu các cô chú trong đạo tràng rất lo vì số người ghi danh ít quá, nên đạo tràng đã nỗ lực quảng cáo rất nhiều, trên báo chí, tại các chùa Việt nam, gửi email, vân vân .. và mãi gần đến ngày học thì số thiền sinh do bạn bè truyền miệng nhau giới thiệu gọi vào ghi tên càng đông, khiến ai nấy đều phấn khởi. Thiền sinh trẻ nhất là Clément, chỉ mới 19 tuổi. Em ghi danh theo học với mẹ là chị Phi. Anh Đức, ông xã chị Phi đã học lớp Căn bản năm ngoái, nay anh khuyến khích vợ và con mình đi học khóa này. Anh Liêm, qua sự giới thiệu của Tâm Đăng, đã xin nghĩ việc 6 ngày, cùng vợ và bà dì đến theo học. Ngoài ra cũng có một vài thiền sinh Việt nam nhưng nói tiếng Việt không rành lắm, như chị Julie, chị Eda, nên mỗi khi phát biểu thì các chị nói tiếng Pháp nhưng không sao vì ban thông dịch đều có mặt mỗi ngày.
Ban thông dịch …
Từ lâu NC đã được biết rằng các lớp song ngữ đều có người thông dịch, nhưng cứ đinh ninh là chỉ có một hai người, chứ đâu ngờ là đạo tràng Paris lại có nguyên cả một lực lượng thông dịch viên hùng hậu đến vậy: chú Quang Phổ ( trưởng ban dịch thuật ), cô Minh Y, chú Quang Đạo, cô Từ Tâm Chánh, cô Lan Hương, cô Huệ Thông, chú Tuệ Tĩnh, anh Quang Triết và anh Liêm. Hầu như ai cũng làm thông dịch được cả, mà ai nấy đều nói tiếng Pháp hết sức trôi chảy, và ngoài ra còn có khả năng thông dịch các từ ngữ trong Phật pháp khá chính xác. Cô Minh Từ cho biết để có được khả năng dịch thuật trôi chảy các thuật ngữ, ban dịch thuật đã bỏ ra rất nhiều công sức trong nhiều năm qua để thiết lập một tự điển nho nhỏ về các từ ngữ, sau đó mỗi người tự chọn một đề tài để nghiên cứu và thực tập cho đến khi đủ tự tin để đứng ra dịch thuật trước lớp. Điều này đã giúp các thiền sinh Pháp hiểu rõ thấu đáo các bài học. Còn các thiền sinh người Việt cũng rất hài lòng vì nếu có thuật ngữ tiếng Việt nào chưa kịp hiểu thấu đáo thì phần tiếng Pháp bổ túc thêm đã giúp họ hiểu bài một cách thông suốt rõ ràng hơn.
Thiền hành và Khí công …
Mỗi ngày anh Quang Triết và chú Quang Đạo hướng dẫn mọi người tập khí công từ 9 giờ đến 9 giờ 30, rồi buổi chiều sau khi tan lớp thì các thiền sinh lại có 30 phút khí công từ 5 giờ đến 5 giờ 30 cũng do anh Quang Triết và chị Minh Diệu chỉ dẫn. Lớp buổi chiều bắt đầu từ 2 giờ với 15 phút thiền hành rồi tiếp theo là 15 phút ngồi thiền do anh Quang Triết, chị Mộng Hoàng và Tâm Đăng luân phiên nhau hướng dẫn. Cũng nên nói qua cho biết là con đường nối từ nhà cô Minh Y đến phòng học là con đường thiền hành lý tưởng, khá yên tịnh vì không bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn của xe cộ hay các âm thành từ bên ngoài.
Ban Giáo Thọ …
Điều đã gây cho NC nhiều ấn tượng nhất nơi đạo tràng Paris là ban Giáo thọ. Ngoài việc mặc đồng phục suốt cả 6 ngày học, các cô chú giáo thọ đã đảm nhận việc đứng lớp hầu hết các chủ đề. Ngày đầu tiên , Tâm Đăng nói về Ý căn với sự thông dịch của chú Quang Đạo - tổng thư ký Hội. Những ngày kế tiếp, không ngày nào mà không có một giáo thọ lên trình bày về một chủ đề, cùng với một thiền sinh thông dịch lại tiếng Pháp. Cô Minh Từ giảng về Thiền Quán, Cô Từ Tâm Chánh nói về Thiền Chỉ, cô Minh Y với Thiền Định, cô Minh Hạnh với Thiền Huệ và kỹ thuật “ Không dán nhãn đối tượng “ , chú Đình Quý với bài kinh Nhất Dạ hiền giả, và chú Quang Đạo với bài Hồi đáp sinh học trong Thiền. Ngổi nhìn các cô chú đã vào lứa tuổi U70 mà vẫn còn đầy nhiệt tình và tự tin lên đứng lớp, NC thầm hiểu được và khâm phục các nỗ lực của cả một đạo tràng trong việc phát triển Thiền Tánh Không tại Âu châu.
Trong chuyến đi Pháp lần này, như mọi lần, Ni sư Triệt Như giảng về quá trình chứng ngộ và thành đạo của Đức phật. Các đề tài khác thì Ni sư cho phép ban giáo thọ lên trình bày, sau đó Ni sư giàng giải thêm và tổng kết. Đồng thời Ni sư cũng ôn lại ngắn gọn về các chiêu thức và kỹ thuật thực hành, sau khi các cô chú trong ban giáo thọ đã lên trình bày. Khóa Căn bản lần này tại Paris, với sự chuẩn bị chu đáo của đạo tràng trong công việc giáo thọ, dưới sự giám sát và tổng kết lại của Ni sư, đã thành công khá mỹ mãn qua việc các thiền sinh, Việt nam lẫn ngoại quốc, đều hiểu rõ các bài học qua những câu hỏi lý thú cùng lời giải đáp thích đáng rõ ràng của Ni sư.
Tâm huyết của người giáo thọ …
Chú Quang Đạo là người luôn sốt sắng với công tác của đạo tràng. Lần này chú đảm trách bài Hồi đáp sinh học trong Thiền. Đây là một trong các chủ đề lớn, thế nhưng nhờ chú đã trình bày vài lần cho các thiền sinh nghe, có kinh nghiệm cho nên chú rất tự tin khi đứng giảng. Ngồi dưới lớp nhìn chú thao thao bất tuyệt, cầm cây thước chỉ sơ đồ trên bảng, giọng nói chú vang vang, phong thái bình tĩnh, tôi thầm cảm phục người giáo thọ với mái tóc bạc phơ vì những đêm thức lo lắng cho sinh hoạt của đạo tràng.
Đừng làm cây bonsai …
Cô Minh Y, đạo tràng trưởng đạo tràng Paris, phụ trách bài Thiền Định, cho biết động lực vì sao ban giáo thọ lại rất nhiệt tình trong công việc này : “ Nếu hỏi động lực nào thúc đẩy cô và các cô chú tích cực tham gia đứng lớp ? Chỉ vì thấy phương pháp của Thầy rất hay mà lại dễ thực hành cho nên cô nên muốn chia sẻ với mọi người để cùng “hưởng“ được sự lợi ích mà Thầy Thiền chủ và Ni sư đã tốn nhiều tâm huyết dạy cho chúng ta. Bổn phận của người cư sĩ là đem Phật pháp đi gieo trồng chỗ mình cư ngụ để đâm hoa nở trái chứ không phải là cứ để nguyên trong chậu như cây Bonsai mà ngắm nghía“.
Chuẩn bị ra sao?
Cô Từ Tâm Chánh là người đã trình bày bài Thiền chỉ chia sẻ như sau: “Mỗi đầu niên khoá, ban tu tập của đạo tràng Paris đều đề nghị một số đề tài, mỗi cặp 2 người (đứng lớp và phiên dịch) lựa chọn tùy theo ý thích, những đề tài còn lại thì phân chia nhau. Sau khi chọn đề tài và ngày thuyết trình, mỗi cặp tự soạn bài bằng 2 thứ tiếng Việt và Pháp. Xong xuôi thì gửi cho ban tu tập duyệt lại và góp ý cả về phương diện nội dung lẫn hình ảnh nếu có. Về song ngữ, người dịch thuật có trách nhiệm đảm bảo rằng trong bài dịch của mình tất cả các thuật ngữ đều phải theo từ điển mà đạo tràng (ban dịch thuật) đã dầy công biên soạn ra.
Trong suốt một năm, mỗi tháng ngày chủ nhật thứ ba thì đạo tràng họp đại chúng song ngữ, nghĩa là buổi sinh hoạt có cả thiền sinh Việt nam và Pháp, thì một trong các thành viên ban giáo thọ sẽ phụ trách nói về một chủ đề nào đó tự chọn. Khi " ra quân " lần đầu tuy có chuẩn bị nhưng ai mà không bị khớp, nên lúng túng cũng có, lắp bắp cũng không tránh khỏi . Nhưng đa phần cử tọa rất rộng lượng, cởi mở, nên nhắc nhở và khuyến khích, động viên trong bầu không khí vui vẻ cho nên sau những phút đầu, tuy adrenaline (noré) tiết ra lu bù, nhưng rồi “ nó “ cũng phải rút lui có trật tự.
Và rồi những lần sau thì 2 thuyết trình viên đều bình tĩnh hơn và dần dần nhập vào đề tài phải trình bày cho nên ai cũng cảm thấy tự tin hơn và nhờ đó mà thành công hơn. Riêng cô đã trình bày bài Thiền Chỉ với cô Huệ Thông ( thông dịch viên ) lần này là lần thứ ba, hai lần trước là bài Ba Sắc Thái Biết và Không dán nhãn đối tượng. Khi Ni sư cho phép đứng lớp thì thật sự cô cũng chỉ là nói tóm tắt lại theo các ý mà Ni sư đã giảng dạy cho chúng ta. Lẽ dĩ nhiên cần phải chuẩn bị và có thuộc bài thì mới nói trôi chảy và tự tin được . Nhưng nếu nghĩ rằng chỉ cần học thôi rồi sẽ nói được thì chưa đúng, người giáo thọ còn cần phải “ nội tại “ được bài giảng thì mới đủ khả năng trình bày một chủ đề. Theo suy nghĩ của riêng cô, đứng lớp là một cách trắc nghiệm rất hay, trước nhất cho chính bản thân mình, và tiếp theo là sự đóng góp nho nhỏ vào sự phát triển của toàn thể đạo tràng nói chung“.
Đền đáp ơn Cô Thầy …
Cô Minh Từ - nói về Thiền Quán tâm sự “Thiền Quán giúp cô nhận ra được thực chất Vô thường của cuộc sống này, nhờ đó mà cuộc đời cô bớt khổ hơn trước rất nhiều. Cô rất cám ơn Ni sư, nhờ Ni sư mà cô có cái nhìn hoàn toàn khác về cuộc đời, thành thử có điều gì mà cô làm được cho đạo tràng, cô luôn làm hết sức mình. Không phải cô giỏi, cũng không phải là cô không run đâu, có chứ, nhưng mà cô cố gắng, phải chuẩn bị bài. Đây cũng là một cách cô muốn đền đáp công ơn của Thầy Thiền chủ và Ni sư. Cô Triệt Như đã bôn ba khắp năm châu bốn biển bao nhiêu năm rồi. Hơn nữa năm 2014 là năm chuyển tiếp giao cho các đạo tràng trên khắp thế giới bắt đầu làm quen với việc đứng lớp. Run thì mình cũng phải tập, khó thì mình cũng phải tập, chứ không tập thì biết đến bao giờ ? Không lẽ cứ để Ni sư bôn ba suốt đời hay sao ? Theo suy nghĩ của riêng cô, đứng lớp cũng là một cách giúp cô đền đáp công ơn của Thầy và Ni sư “.
Góp phần công sức …
Cô Minh Hạnh - người đã trình bày kỹ thuật “ Không dán nhãn đối tượng “ cho biết : “ Đây là một đề tài quan trọng trong lớp căn bản. Thầy xếp kỹ thuật này là một trong các trọng điểm cho người mới bước chân vào Thiền, để từ đó đưa đến sự hài hòa trong cuộc sống hằng ngày, tránh được ý nghiệp và khẩu nghiệp. Cô rất thích chủ đề tài này, nên cô mong chút đóng góp của mình có thể giúp các bạn nắm bắt được chìa khóa “ không dán nhãn “ để không còn dính mắc vào mọi sự việc diễn ra trong cuộc sống hằng ngày xung quanh chúng ta “.
Tâm đắc một chủ đề …
Chú Đình Qúy - người đã lên nói về bài Kinh Nhất Dạ Hiền Giả chia sẻ “ Từ lần đầu khi nghe Ni sư giảng về bài kinh này, chú rất thích, bởi vì nó nhắc nhở mình nên sống với hiện tại bây giờ và ở đây. Khi được phép lên bảng nói về bài kinh này, chú vui lắm. Chú đã nghe đi nghe lại bài giảng của Ni sư nhiều lần, xong chú ghi lại các ý chính : “ không truy tìm quá khứ, không dính mắc hiện tại, không mơ tưởng tương lai, pháp “ bây giờ và ở đây “, chỉ nên dính mắc với Tánh Giác, Chân tâm, vân vân . Thời gian chú nghe, ghi lại, làm dàn bài cho mình trong đầu mất hơn 2 tiếng đồng hồ. Lúc đầu, vì có nhiều thành viên trong ban giáo thọ ghi danh lên đứng lớp, nên chú cứ đinh ninh là lần này chưa tới phiên mình đâu. Thành thử hôm đó, khi Ni sư gọi lên thì chú vui quá nên lên liền, thành ra đâu có thời giờ đâu mà run. Chú rất vui khi được nói chuyện như thế với cả lớp, như là một dịp chia sẻ với mọi người suy nghĩ của chú về những lời dạy đầy thâm thúy của Đức Phật. …
Tổng kết lớp …
Ngày cuối cùng, lớp trưởng Olivier đã làm bài tổng kết khá tốt với bản tóm tắt tất cả chương trình trong 6 ngày đã học. Anh Liêm, lớp phó, cũng lên đóng góp với bài tổng kết bằng tiếng Việt. Thêm nữa, anh còn chia sẻ kinh nghiệm của anh sau 30 năm tìm đạo vất vả mà mãi đến hôm nay đến với khóa học này anh mới tìm được minh sư và con đường đi đúng chánh pháp của Đức Phật. Các thiền sinh đều hăng hái lên chia sẻ kinh nghiệm và cảm nhận của mình. Maguy đã theo học các lớp thiền Yoga từ nhiều năm cho biết chị rất vui khi được theo học lớp này vì chị nhận ra các kỹ thuật thực hành của thiền Tánh Không khá dễ dàng hơn. Losiane tâm sự rằng cô rất vui vì qua khóa học này, cô đã thấy được con đường mình đi để thoát khổ. Luisa thì chia sẻ về cách nhìn mới của cô về đạo Phật vì cô rất tâm đắc với bài giảng Quá trình tu chứng và thành đạo của Đức Phật. Còn Anne Marie thì cho biết chị sẽ sắp xếp thời gian để theo học lớp Bát nhã 1 vào năm tới. Chị Trâm thì cứ tấm tắc khen mãi kỹ thuật “ Không nói “ mà theo chị, đã giúp tâm chị bớt lăng xăng rất nhiều.
Ngày chia tay...
Khi cả lớp chia tay trong không khí vui vẻ ấm áp, NC cảm nhận được sự hài hòa giữa các thiền sinh Việt nam và Pháp. Ngày rời Paris, NC vẫn nhớ mãi hình ảnh của một ban giáo thọ Paris đầy nhiệt huyết, dạn dĩ, có khả năng và hết lòng vì đạo tràng. Đó là những hình ảnh gây ấn tượng không những với thiền sinh Việt nam, mà cả với những người bản xứ lần đầu đến với Thiền : một Quang Đạo cùng mái tóc bạc phơ và giọng nói sang sảng với bài Hồi đáp sinh học trong Thiền, một Minh Y tự tin cả khi đứng giảng lẫn lúc thông dịch, một Minh Từ tóc lấm chấm muối tiêu đứng trước lớp với nụ cười dễ mến, một Từ Tâm Chánh tươi tắn điềm tĩnh, một Minh Hạnh với những vần thơ tạo không khí vui nhộn cho cả lớp, một Đình Quý khoan thai chậm rãi và một Tâm Đăng đầy sốt sắng khi bước lên trước bảng.
Chân thành cám ơn Cô Minh Y, chú Quang Đạo đã phát tâm dùng tư gia của mình làm nơi sinh hoạt và tổ chức lớp học cho đạo tràng từ nhiều năm nay. Cám ơn toàn thể ban giáo thọ đã giúp thiền sinh hiểu rõ các bài học. Cám ơn ban thông dịch đã làm việc không mệt mỏi nhằm tạo điều kiện dễ dàng cho việc học của các thiền sinh Pháp. Cám ơn tất cả các thiền sinh của đạo tràng Tánh không Paris đã nhiệt tình tạo mọi điều kiện giúp lớp học thành công mỹ mãn.
Và chân thành cám ơn Cô Minh Y, chú Quang Đạo đã tạo mọi tiện nghi trong thời gian cháu trú ngụ. Cám ơn cô Minh Từ, anh Đình Quý, chị Minh Diệu, anh Quang Triết đã bỏ thời giờ và công sức dẫn NC đi chơi đây đó.
Thầy Thiền chủ đã có lần nói vui “ Thầy mong các con xuống núi ra quân, nhưng phải luôn nhớ chú trọng trau dồi cả kiến thức lẫn tư cách người giáo thọ, kẻo nếu không sẽ phải “ ôm đầu máu “ chạy về “. Niềm mong đợi của Thầy, bao nhiêu năm rồi, ai ai cũng đều biết. Nhưng đợi đến bao giờ?
Đạo tràng Thiền Tánh Không Paris, với một ban giáo thọ khá hùng mạnh, có khả năng đồng đều, lại đầy nhiệt huyết và tự tin, đã khá thành công trong việc đảm nhiệm phần đứng lớp với hầu hết các chủ đề dưới sự giám sát của Ni sư Triệt Như trong lớp Căn bản song ngữ 109 vừa qua. Mong lắm một ngày không xa các cô chú, anh chị em tại đạo tràng sẽ sớm “ ra quân “ thực thụ. Và câu hỏi đặt ra với đạo tràng Paris bây giờ chỉ còn là “Bao giờ xuống núi?“
Như Chiếu
24 tháng 6, 2014
Send comment

