LÝ DUYÊN KHỞI, PHÁP DUYÊN SINH

14 Tháng Mười Hai 20179:44 CH(Xem: 3033)

KHÁI QUÁT VỀ

LÝ DUYÊN KHỞI, PHÁP DUYÊN SINH

Thích Nữ Hằng Như

-------------------------

 

NGỮ NGHĨA

          Lý Duyên Khởi gốc từ tiếng Pàli là "Paticca Samuppàda Dhamma", dịch là "tuỳ thuộc phát sinh, nương theo các duyên mà sinh". Tiếng Anh dịch là Dependent origination. Lý là nguyên lý hay định lý. Duyên là điều kiện. Lý Duyên Khởi có nghĩa là: "Tất cả những hiện tượng thế gian khởi lên là do nhiều điều kiện hay nhiều nhân nhiều duyên mà được thành lập." hay nói ngắn gọn: "Lý Duyên Khởi là từ điều kiện này khởi ra cái khác".

          Pháp Duyên Sinh gốc từ tiếng Pàli là "Paticca Samuppanna Dhammà". Pháp này là hiện tượng thế gian. Pháp Duyên Sinh có nghĩa là "Hiện tượng thế gian (pháp) thành lập là do nhiều điều kiện, nhiều yếu tố kết hợp sinh ra nó (pháp)" hay nói ngắn gọn: "Cái này có mặt là do nhiều điều kiện sinh ra".

          Gút lại: Tất cả các pháp trong vũ trụ vạn hữu đều vận hành theo quy luật Duyên sinh hay Duyên khởi. Nghĩa là các pháp sinh khởi theo Duyên, theo các điều kiện. Không có một pháp nào tồn tại độc lập. Chúng phải nương vào các yếu tố, điều kiện để phát sinh.

          So sánh Lý Duyên Khởi và Pháp Duyên Sinh ta có thể hiểu như sau:

          - Lý Duyên Khởi: Từ điều kiện (duyên) này sinh ra cái khác (pháp). Thí dụ: Nhờ cây trái mà người ta có việc làm, có lương, nuôi sống gia đình. Nhờ cây trái (là điều kiện) mới có (khởi) việc làm. Có việc làm (là điều kiện) mới có (khởi) lương. Có lương (điều kiện) mới (khởi) nuôi sống gia đình. Đây là Lý Duyên Khởi.

          - Pháp duyên sinh: Là khi đứng ở chỗ hiện tượng thế gian (pháp) có mặt là do nhiều điều kiện hợp lại sinh ra nó. Thí dụ: Một hạt mầm nhờ đất nước phân bón sinh ra cây, từ cây sinh ra trái.  Cây sinh ra trái (hiện tượng thế gian) do hột mầm cộng đất nước, phân bón, ánh nắng mặt trời... (là các điều kiện hợp lại) mới sinh ra cây, cây mới ra trái.  Đây là Pháp duyên sinh.

 

CHỨNG NGỘ LÝ DUYÊN KHỞI

          Trong kinh Phật Tự Thuyết, Đức Phật thuật lại rằng sau khi chứng ngộ Ba Minh. Ngài tiếp tục thiền định trong một tuần lễ để chiêm nghiệm thành quả giải thoát. Sau đó, Ngài đã lần lượt quán chiếu về mười hai nguyên nhân gây ra luân hồi của con người.

          Ngài nhận ra mười hai Duyên khởi theo chiều xuôi, tức là mười hai nhân duyên (nhân) khởi lên mười hai sự kiện (quả) gây nên khổ uẩn. Tiếp theo, Ngài quán Lý Duyên khởi theo chiều ngược. Tức là Duyên này diệt, Duyên kia sẽ diệt và toàn bộ mười hai Duyên cũng sẽ diệt. Đây là chìa khoá chấm dứt khổ uẩn, chấm dứt Vô Minh. Sau cùng, Ngài đúc kết lại thành một hệ thống Lý Duyên Khởi đặt ra định lý "Tương quan nhân quả" như sau:

          Chiều xuôi:

                              "Cái này có, cái kia có

                              Cái này sinh, cái kia sinh

          Chiều ngược:

                              "Cái này không, cái kia không

                              Cái này diệt, cái kia diệt"

          Đây là Chân lý thường hằng bất biến không thay đổi. Chân lý này áp dụng cho con người, loài thú, sự kiện cũng như tất cả vạn vật vô tri vô giác, tức là cho mọi hiện tượng thế gian.

          - Nói theo Lý Duyên Khởi thì "Cái này Có khởi lên cái kia Có".

          - Nói theo Pháp Duyên Sinh nghĩa là cái pháp đã hình thành rồi, "Cái kia Có" đã là pháp, đã trở thành hiện tượng thế gian. "Cái kia Có" nhìn lại phía trước do điều kiện là "Cái này Có" mới sinh "Cái Có" sau.

          Về mặt 12 mắt xích cũng thế. Từ duyên Vô Minh khởi lên duyên Hành, đó là Duyên Khởi. Hành là quả của Vô Minh lập nên. Hành cũng là pháp do duyên sinh, duyên ở đây là Vô Minh.

          Như vậy hai cụm từ Lý Duyên Khởi và Pháp Duyên Sinh chỉ cho một hiện tượng thế gian có hai mặt, tuỳ theo chỗ đứng của người quan sát. Nếu chúng ta đứng ở chỗ Nhân khởi lên cái khác là Quả, thì đó là Lý Duyên Khởi. Nếu chúng ta đứng ở chỗ Quả thì nói Quả do nhiều Nhân sinh ra, thì đây là Pháp Duyên Sinh.

          Tóm lại Duyên Khởi là đứng ở chỗ Nhân mà nói. Còn Duyên Sinh là đứng ở Quả nói do nhiều duyên sinh ra.

 

KHÁI QUÁT LÝ DUYÊN KHỞI

          Kinh ghi lại Đức Phật chứng ngộ đầu tiên về con người trong một đêm. Trước hết Ngài nhận thấy con người khổ là do sanh, già, bệnh, chết, sầu bi ưu khổ não.

          Nguyên nhân do đâu mà có cái khối Già chết sầu bi ưu khổ não? Là tại vì có Sanh. Do đâu có Sanh? Do Hữu. Hữu là ý muốn có mặt đời sau. Do đâu có Hữu muốn sống hoài? Do Thủ. Thủ là luôn nắm chặt, giữ chặt. Do đâu có Thủ? Là do Ái. Do Thọ có Ái. Do Xúc có Thọ. Do Sáu Căn có Xúc. Do Danh Sắc có Sáu Căn. Do Thức có Danh Sắc. Do Hành có Thức. Do Vô Minh có Hành.

          Sau khi tiềm năng giác ngộ kiến giải ra mười hai manh mối khiến cho con người phải chịu luân hồi sanh tử. Đức Phật bắt đầu chánh tư duy về những điều này.

          - Vào canh Một, Đức Phật chiêm nghiệm Lý Duyên Khởi theo chiều xuôi:  Do duyên Vô Minh khởi sinh Hành, nghĩa là vì Vô Minh, nên con người mới khởi ra Hành, Hành là trạng thái tâm hay tâm sở. Vô Minh là "nhân""điều kiện" sinh ra "quả" là Hành. Do Hành khởi sinh Thức. Khi con người chết đi thì Thức (tử Thức) thoát ra khỏi xác thân, tuỳ nghiệp mà tái sanh vào một thân mới, khởi đầu là Danh Sắc. Do Danh Sắc khởi sinh Sáu Xứ hay Sáu Căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý). Sáu Căn này tiếp xúc với hiện tượng thế gian nên khởi lên Xúc.  Do Xúc khởi sinh Thọ. Khi có Thọ thì khởi lên lòng ham muốn là Ái. Khi có Ái thì muốn giữ chặt tức là khởi lên Thủ. Khi có Thủ thì khởi lên ý muốn được sống mãi trong đời này hay đời sau nên khởi Hữu. Vì có Hữu nên khởi lên động lực đưa tới tái sanh. Do Sanh thì sẽ có Lão Tử, có sầu bi ưu khổ não. Đó là các yếu tố cấu thành đau khổ gọi là Khổ uẩn.

          - Sang canh Hai, Đức Phật lý luận Duyên Khởi theo chiều ngược. Nghĩa là "do cái này không có mặt, cái kia không có mặt, do cái này diệt, cái kia diệt". Như vậy nếu con người hoàn toàn ly tham, có trí hiểu rõ về bản thể thế gian là Vô Thường, Khổ, Vô Ngã; có trí hiểu rõ về nghiệp báo, về luân hồi, về Lý Duyên khởi thì không còn Vô Minh nữa. Tận diệt Vô Minh đưa đến tận diệt Hành. Tận diệt Hành đưa đến tận diệt Thức. Tận diệt Thức đưa đến tận diệt Danh Sắc. Tận diệt Danh Sắc thì Sáu Căn diệt. Tận diệt Sáu Căn thì Xúc diệt. Tận diệt Xúc thì Thọ diệt. Tận diệt Thọ thì Ái diệt. Tận diệt Ái thì Thủ diệt. Tận diệt Thủ thì Hữu diệt. Tận diệt Hữu thì Sanh diệt. Tận diệt Sanh thì lão tử, sầu, bi, khổ, ưu, não, tận diệt. Như vậy là đoạn tận hoàn toàn hậu quả của các yếu tố gây nên đau khổ.

          - Sang canh thứ Ba, Đức Phật quán chiếu Duyên Khởi theo chiều xuôi và chiều ngược một lần nữa. Sau khi hoàn tất, Ngài sắp xếp lại thành hệ thống cả hai chiều xuôi và ngược: "Do cái này có mặt, cái kia hiện hữu. Do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có mặt, cái kia không hiện hữu. Do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là do duyên Vô Minh có các Hành. Do duyên các Hành có Thức.. v.v... Như vậy là tập hợp của khổ uẩn này. Do đoạn diệt, ly tham, Vô Minh không có dư tàn, nên các Hành diệt. Do các Hành diệt, nên Thức diệt v.v... Như vậy là đoạn diệt của khổ uẩn này."

          Hoàn tất chứng ngộ Lý Duyên Khởi, Đức Phật đạt được giác ngộ tối hậu, chứng quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác (Pãli: Anuttara Sammà Sambodhi) là bậc đạo sư của chư Thiên và loài người, đồng thời được tôn xưng là vị Phật lịch sử có một không hai ở thế giới Ta Bà này. Đó là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

 

Lý Duyên Khởi
Lý Duyên Khởi

 

NHÂN SINH QUAN

THEO CÁI NHÌN CỦA PHẬT GIÁO

          Thuyết giảng mười hai Nhân Duyên, Đức Phật chủ yếu nhắm vào nhân sinh. Khi mười hai Duyên Khởi, tức toàn bộ khổ đau tập khởi. Khi mười hai Nhân Duyên đoạn diệt đồng nghĩa với khổ đau chấm dứt.

          Mười hai Nhân Duyên còn gọi là 12 mắt xích, vì Duyên này kết chặt với Duyên kia tạo thành một chuỗi nhân quả khép kín. Mặc dù xiết chặt không rời như thế, nhưng vì mỗi mắt xích này là Quả của nhiều Nhân nhiều Duyên kia, nếu Nhân thay đổi thì Duyên sẽ thay đổi. Trong đó mắt xích Vô Minh và Hành thuộc về đời Quá khứ. Tám mắt xích từ Thức đến Hữu thuộc về đời hiện tại. Mắt xích Sanh và Lão Tử thuộc về đời Tương lai.

          Khi giảng về Lý Duyên Khởi Pháp Duyên Sinh, Đức Phật nêu lên một số đặc điểm của Duyên Khởi, Duyên Sinh như sau:

          1) Vô thường: Các pháp do Duyên mà sinh, cũng do Duyên mà diệt, chúng không bao giờ tồn tại độc lập, cho nên chúng luôn luôn thay đổi không cố định.

          2) Hữu vi pháp: Các pháp do nhiều điều kiện lập thành được xếp là Hữu vi pháp. Pháp Vô vi không nằm trong Duyên Khởi.

          3) Duyên sinh: Pháp có mặt là do nhiều duyên sinh ra.

          4) Biến hoại tánh: Bản thể của pháp là vô thường, bị ảnh hưởng của quy luật biến dịch nên sau một thời gian nào đó phải chịu hư hỏng biến hoại.

          5) Biến diệt tánh: Khi Duyên này diệt đi thì Duyên kia cũng biến mất, hoặc vì chịu ảnh hưởng của quy luật biến dịch nên sau thời kỳ hư hoại thì chấm dứt để trở thành cái khác.

          6) Ly tham tánh: Không còn tham ái thì cắt đứt được một trong 12 mắt xích đồng nghĩa phá vỡ vòng luân hồi.

          7) Đoạn diệt tánh: Chấm dứt.

          Trong 12 mắt xích, mắt xích nào cũng hội đủ 7 đặc điểm này. Nhìn trên bề mặt thì 12 mắt xích tạo nên khối khổ đè nặng con người trong 3 đời. Nhưng thực ra bản thể của nó luôn thay đổi và có thể để chấm dứt khổ, nếu chúng ta biết tu tập rời bỏ lòng tham ái, tận diệt Vô Minh.

          Đức Phật nêu ra 7 đặc tính của Duyên Khởi để giúp chúng ta biết cách cắt đứt vòng xiềng xích của mười hai mắt xích để chuyển hoá khổ đau. Thế nhưng cho tới bây giờ, qua bao nhiều đời chúng sanh vẫn còn trôi lăn trong 12 mắt xích. Đó là do năng lực hùng mạnh của Nghiệp lực thúc đẩy. Vậy Nghiệp là gì? Đó là hành động, là thói quen, đa phần là xấu ác. Nó là Nhân từ nhiều đời quá khứ, bây giờ thành Quả. Quả lôi kéo thúc đẩy chúng ta mãi chìm đắm trong si mê, tăm tối, tiếp tục tác ý bất thiện đưa đến hành vi, lời nói bất thiện tạo thành Nghiệp, đồng thời bên dưới Tâm Phàm Phu là Lậu hoặc cũng tích luỹ từ bao nhiêu đời, cũng là cái Nhân để chúng ta tạo thêm Nghiệp. Nhắc đến hai từ Lậu hoặc, chúng ta nhớ lại trong tuần lễ thứ tư, Đức Phật chứng ngộ nguyên nhân của luân hồi sinh tử là Lậu hoặc. Khi chứng ngộ Ngài chỉ đề cập đến ba loại Lậu hoặc, đó là:

          1) Vô Minh Lậu, 2) Dục lậu, 3) Hữu Lậu

          Sau này, khi giáo hoá Ngài đưa thêm 4) Kiến lậu, tức là cái nhìn hay quan điểm sai lầm về cuộc đời, thí dụ như điều sai thì nghĩ là đúng, điều đúng thì cho là sai, cho rằng cuộc đời của mình do sự ban phát kiểm soát của thần linh hay thượng đế v.v... khiến cho những quyết định hành động đi ngược với Chân lý, sa vào mê tín dị đoan tạo Nghiệp.

          Trong 12 mắt xích chúng ta thấy có mắt xích Vô Minh (lậu) cũng có thể xem là Kiến lậu vì không có trí huệ, mắt xích Ái (Dục lậu) và mắt xích Hữu (Hữu lậu). Như vậy trong 12 Nhân Duyên này hội đủ toàn bộ Lậu hoặc là nguyên nhân của khổ đau, luân hồi sinh tử, mà Đức Phật đã đưa ra khi chứng ngộ Ba Minh. Nên nói Nghiệp lực và Lậu hoặc chính là động lực tiềm ẩn thúc đẩy bánh xe Luân hồi sinh tử có thừa xăng nhớt để tiếp tục quay mãi không ngừng.

          Hiện tượng thế gian (pháp) trong đó có con người, không phải lúc nào cũng đứng yên một chỗ, mà thay đổi theo "quy luật biến dịch". Đó là "Sinh-Trụ-Hoại-Diệt-Thành". Lúc Đức Phật chứng ngộ, Ngài chỉ nói đến "Sinh-Trụ-Diệt" nhiều khi ngắn gọn là "Sinh-Diệt". Về sau chư Tổ thêm vào các chu kỳ khác là: "Sinh-Trụ-Hoại-Diệt-Thành". Có khi chư Tổ cũng nói một cách khác là: "Sinh-Trụ-Hoại-Không" rồi trở thành cái khác. 

 

 

Nhân Sinh Quan
Nhân Sinh Quan

VŨ TRỤ QUAN

THEO CÁI NHÌN CỦA PHẬT GIÁO

          Trong tuần lễ thứ bảy, khi chứng ngộ Lý Duyên Khởi, trong trạng thái định bất động, Đức Phật nhìn ngắm hiện tượng thế gian và nhận ra bốn đặc tính của hiện tượng thế gian đó là:

          1) Tathatà của hiện tượng thế gian, gọi là Chân Như hay Như Tánh: Đó là trạng thái hoàn toàn khách quan, bất động, như vậy...của hiện tượng thế gian.

          2) Avitathatà (Bất ly tánh): Tathatà của hiện tượng thế gian đó, không chia cắt được.

          3) Anannathatà (Bất dị tánh): Tathatà của hiện tượng thế gian không khác nhau.

          4) Idapaccayatà (Y duyên tánh): "Ida" nghĩa là riêng biệt. "Paccaya" là điều kiện. "Tà" là bản thể hay là Tánh (của hiện tượng thế gian). Có thể hiểu Idapaccayatà là: - "Điều kiện tánh riêng biệt của hiện tượng thế gian", hay nói cách khác: - "Bản thể của hiện tượng thế gian là nương tựa nơi nhiều điều kiện mà thành lập nên gọi là Y Duyên Tánh" hay: - "Mỗi hiện tượng thế gian thành lập do nhiều điều kiện nên gọi là Y Duyên Tánh".

          Y Duyên Tánh trong thế giới hiện tượng được Đức Phật diễn tả qua bài kệ: "Cái này có, cái kia có. Cái này sanh, cái kia sanh. Cái này không cái kia không. Cái này diệt cái kia diệt". Đây là quy luật "tương quan nhân quả". Bên trong quy luật tương quan nhân quả là "quy luật biến dịch", là năng lượng làm thay đổi hình thể, màu sắc, sự sinh và diệt của hiện tượng thế gian.

          Chúng ta thử quan sát cây phong qua bốn mùa, chúng ta sẽ thấy vào mùa Xuân cây ra lá non nhỏ màu xanh nhạt, đến mùa Hè lá xanh đậm và lớn hơn, đến mùa Thu lá chuyển thành màu vàng, và vào đầu hay giữa mùa Đông thì lá rụng hết. Khi mùa Xuân trở lại, thì lá non mới lại đâm chồi mọc ra. Đó là do bên trong thân cây chịu ảnh hưởng của quy luật biến dịch "Sanh-Trụ-Hoại-Diệt-Thành", và đặc tánh của nó là "Vô Thường, Xung đột (để biến hoá) và Không thực chất tính (không độc lập, không tự nhiên mà có, mà do nhiều điều kiện lập thành)"

          Khi một hiện tượng có mặt gọi là Sinh, nó có mặt một thời gian gọi là Trụ và cuối cùng chấm dứt gọi là Diệt. Về sau chư Tổ thêm vào hai giai đoạn biến đổi nữa là Hoại và trở thành một hiện tượng khác gọi là Thành.

          Tất cả mọi quá trình "Sinh-Trụ-Hoại-Diệt" của con người hay hiện tượng thế gian ở bề mặt được phân chia từng giai đoạn theo quy ước tục đế, để dễ dàng phân biệt, chứ thật ra bản thể của Sinh chính là Trụ, Sinh cũng là Hoại, Sinh cũng là Diệt. Chu kỳ Sinh của một pháp phải trải qua 4 giai đoạn: Sinh-Trụ-Hoại-Diệt rồi mới qua chu kỳ Trụ. Trong chu kỳ Trụ cũng phải trải qua đủ 4 giai đoạn Sinh-Trụ-Hoại-Diệt mới qua chu kỳ Hoại. Chu kỳ Diệt cũng vậy. Tại sao thế?

          Một con người được sinh ra, nên chúng ta mới thấy sự hiện hữu của người đó trước mặt. Con người đó hít hơi thở không khí vào phổi, tạo năng lượng sống. Khi thở hơi ra hay nín thở chính là lúc khiến năng lượng sống bắt đầu chết. Khi năng lượng sống mạnh và kéo dài bao lâu thì đó là Trụ trong Sinh. Khi năng lượng sống kém xảy ra trong con người đó, thì Hoại đang có mặt trong Sinh, đồng thời Hoại cũng đang có mặt trong Trụ. Khi con người hoàn toàn tắt thở không còn sự sống nữa thì qua giai đoạn Diệt tức chết đi. Vì thế trong mỗi quá trình, mỗi giai đoạn Sinh, Trụ, Hoại, Diệt đều có đủ các giai đoạn Sinh Trụ Hoại Diệt của nó, rồi mới trở thành cái khác.

          Trong mười hai nhân duyên cũng thế, mỗi nhân duyên cũng có đủ các chu kỳ Sinh, Trụ, Hoại, Diệt. Từ đó mới khởi thành Duyên khác. Thí dụ Duyên Vô Minh phải trải qua các chu kỳ Sanh, Trụ, Hoại, Diệt rồi trở thành Duyên Hành. Tất cả những biến đổi của hiện tượng thế gian, nhìn chung đều do "quy luật biến dịch" thúc đẩy và nó có tính cách "tương quan nhân quả" với nhau.

          Riêng về những vật vô tri vô giác thì không có Nghiệp lực mà chỉ bị ảnh hưởng của "quy luật biến dịch" mà thôi. Con người cũng luân hồi theo chu kỳ "Sinh-Lão-Bệnh-Tử". Mỗi giai đoạn khi dài khi ngắn khác nhau và mỗi giai đoạn cũng chịu quy luật biến dịch: Sinh-Trụ-Hoại-Diệt-Thành.

          Như thế qua hai định luật "Tương quan nhân quả""biến dịch", chúng ta nhận thấy Đức Phật đã giải thích sự hình thành của Vũ Trụ và sự vận hành của Vũ trụ cũng như biến hoại của Vũ trụ qua hai định luật này từng sát-na. Nhờ vào đó, chúng ta thấy định luật "tương quan nhân quả" trình bày sự phát triển Nhân Duyên trải rộng trong không gian. Còn quy luật "Sinh-Trụ-Hoại-Diệt-Thành" có thể xem  như là sự biến chuyển qua thời gian.

          Từ các quy luật này mới rút ra Tam Pháp Ấn đối với con người là:

          1) Vô Thường, 2) Khổ, 3) Vô Ngã.

          Còn hiện tượng thế gian thì:

          1)Vô Thường, 2) Xung đột (để biến hoá), 3) Không thực chất tính (đôi khi các vị Tổ cũng dùng từ Vô Ngã như "Nhân Vô ngã Pháp Vô ngã").

 

 

 

Vũ Trụ Quan
Vũ Trụ Quan

GIÁ TRỊ CỦA GIÁO LÝ DUYÊN KHỞI

          Quy luật biến dịch "sinh-trụ-hoại-diệt-thành" luôn chi phối trên tất cả các pháp hữu vi trong vũ trụ không phân biệt tâm pháp hay sắc pháp, lớn hay nhỏ. Duyên Sinh, Vô Thường, Vô Ngã là Chân lý của thế gian có sẵn từ vô thuỷ vô chung nhưng không ai biết, đến khi Đức Phật thành đạo, chứng ngộ pháp này, mới chỉ dạy cho chúng sanh để đoạn trừ chấp ngã khổ đau.

          Đức Phật xác nhận pháp Duyên Khởi mà Ngài chứng ngộ là thường pháp của thế gian. Dù Đức Thế Tôn có xuất hiện hay không thì pháp đó vẫn tồn tại ở thế gian, ảnh hưởng đến sự sinh diệt của tất cả vạn pháp. Ngài cũng cho biết pháp Duyên Khởi này không do Ngài đặt chế, cũng không do ai khác tạo ra. Trả lời câu hỏi về pháp này của một vị Tỳ Kheo trong pháp hội, Đức Phật đã trả lời: "Pháp Duyên Khởi chẳng phải do Ta tạo ra, cũng chẳng phải do người khác tạo ra. Nhưng dù Như Lai có xuất hiện hay chưa xuất hiện ở thế gian thì pháp giới này vẫn thường trụ. Như Lai tự giác ngộ pháp này, thành Đẳng Chánh Giác, vì tất cả chúng sanh mà phân biệt, diễn nói, chỉ dạy hiển bày; đó là: Cái này có nên cái kia có, cái này khởi nên cái kia khởi. Tức là do duyên vô minh nên có hành... cho đến việc tụ tập thuần một khối khổ lớn. Do vô minh diệt nên hành cũng diệt... cho đến việc thuần một khối khổ lớn tụ tập cũng bị diệt". (Kinh Tập A Hàm, số 299)

          Giáo lý Duyên Khởi giải thích đời sống của vũ trụ và đời sống của con người qua các quy luật Duyên Sinh, Vô Thường, Vô Ngã. Giữa con người và vũ trụ có sự tương quan nhân quả. Nhưng chủ yếu của Ngài nhắm vào con người để giúp con người vượt thoát những hệ lụy phiền não, đau khổ triền miên. Ngày nào con người còn bị màn Vô Minh che phủ trí tuệ, nuôi dưỡng dục vọng thì con người mãi mãi đau khổ. Để chấm dứt tình trạng khổ đau này Đức Phật dạy con người cần tìm hiểu giáo lý Duyên Khởi, học hỏi thông suốt đạo lý này để biết cách thoát ra khỏi vòng luân hồi sinh tử khổ đau. Đó là phải diệt mắt xích Vô Minh và cắt đứt được mắt xích Ái dục.

          Một bài kệ Đức Phật đọc sau khi thành đạo, cho thấy mắt xích Vô Minh và Khát Ái chính là tác nhân khiến cho con người sống trong phiền não và đau khổ như sau: "Xuyên qua nhiều kiếp sống trong luân hồi / Như Lai thênh thang đi, đi mãi. / Như Lai đi tìm mãi mà không gặp, Như Lai đi tìm người thợ cất cái nhà này. / Lặp đi lặp lại đời sống quả thật là phiền muộn. / Này hỡi người thợ làm nhà, Như Lai đã tìm được ngươi. / Từ đây ngươi không còn cất nhà cho Như Lai nữa, / Tất cả sườn nhà đều gãy, cây đòn dông của ngươi dựng lên cũng bị phá tan. / Như Lai đã chứng quả Vô Sanh Bất Diệt và Như Lai đã tận diệt mọi Ái Dục".

          Bài kệ này cho thấy rằng Đức Phật đã trải qua nhiều kiếp tái sinh chịu nhiều đau khổ và phiền não, vì chưa tìm được người xây nhà. Trong kiếp cuối cùng, lúc tọa thiền, an trú trong định bất động, Ngài đã kiến giải ra anh thợ xây cất nhà không ở bên ngoài, mà nằm sâu kín bên trong Ngài, đó là Ái dục. Còn cái sườn của căn nhà tự tạo ấy là những ô nhiễm như: tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, phóng dật, không hỗ thẹn (tàm quý), hành động bất thiện. Cây đòn dông chịu đựng cái sườn chính là: Vô minh (nguyên nhân phát xuất mọi dục vọng). Phá vỡ cây đòn dông Vô Minh, bằng trí tuệ, là làm sập được căn nhà đang chịu nhiều đau khổ. Không có vật liệu thì anh thợ (Ái dục) đành bó tay. Ở đây, ý nói Vô Minh bị diệt nên Dục vọng tức Ái dục bị diệt. Do đó tất cả 12 mắt xích đều bị tan rã đồng nghĩa bấy giờ căn nhà hoàn toàn sạch lậu hoặc không còn nghiệp chuớng nên căn nhà chính là Đức Phật đã hoàn toàn giác ngộ giải thoát.

          Trong Kinh Đại Duyên, Đức Phật bảo tôn giả Ananda: "Này Ananda, chính vì không giác, không thâm hiểu giáo pháp duyên khởi này mà chúng sinh hiện tại bị rối loạn như một tổ kén, rối ren như ống chỉ, giống như cỏ munja và lau sậy babaịa, không thể nào ra khỏi khổ xứ, ác thú, đoạ xứ, sinh tử". Qua lời này của Đức Phật, nếu con người không thông hiểu giáo pháp Duyên Khởi thì đời sống của người đó chắc chắn sẽ chìm đắm trong đau khổ không có lối thoát.

 

GÚT LẠI

          Giáo lý Duyên Khởi từ trước đến giờ vẫn được xem là giáo lý quan trọng, là cái sườn của Phật pháp, là nền tảng của các giáo lý căn bản như: Tứ Diệu Đế, Ngũ Uẩn, Nghiệp Báo, Nhân Quả, Vô Thường, Khổ, Vô Ngã... Đạo lý Duyên Khởi này đã được chư Tổ, chư tôn thạc đức nghiên cứu không biết bao nhiêu mà kể. Hình như càng nghiên cứu, các bậc thầy càng khám phá thêm những nét đặc thù giá trị của đạo lý này. Vì thế không dễ gì với khả năng hạn hẹp của kẻ hậu học có thể trình bày một cách rốt ráo hay dẫn chứng được những điểm giá trị tột cùng của pháp Duyên Khởi. Chỉ mong bài viết này có thể giúp các bạn mới bắt đầu nghiên cứu Phật pháp có thể nhận ra và thông hiểu những điểm chính về mười hai Nhân Duyên, về định lý tương quan nhân quả "Cái này có cái kia có, Cái này sanh cái kia sanh. Cái này không cái kia không, Cái này diệt cái kia diệt". Cũng như về quy luật "biến dịch" trong vũ trụ quan và nhân sinh quan. Đó là quy luật "sinh-lão-bệnh-tử" hay "sinh-trụ-hoại-diệt-thành" để làm tư lương căn bản tu tập.

          Người viết hiểu rằng giáo lý Duyên Khởi đặc biệt giải thích về trạng thái đau khổ con người do đâu sinh ra. Tất cả là do 12 Duyên Khởi. Bằng vào tuệ giác siêu việt, Đức Phật tự kiến giải, rồi khai thị cho chúng ta hiểu. Đó là một vòng tròn tuy nói là khép kín, nhưng cũng có cách để chúng ta phá vỡ nó. Chỉ cần chúng ta diệt một trong các mắt xích, mà quan trọng nhất là mắt xích Vô Minh và Ái dục thì tự động cái vòng phiền não này sẽ tan rã. Nếu chúng ta chịu tu tập theo các giáo lý mà Đức Thế Tôn đã giảng dạy thì sẽ cắt đứt được Vô Minh và Ái dục. Những giáo lý đó là Tứ Diệu Đế, Ngũ Uẩn, Nhân Quả, biết tàm quý, sám hối chừa bỏ những lỗi lầm, tu theo Giới Định Huệ v.v...

          Bắt đầu bước vào đạo lộ Phật pháp thật rất khó, bởi vì chúng sanh ở trong cõi dục này vốn ưa thích ái dục, ham muốn ái dục, thường sống với tâm ô nhiễm tham lam, sân hận, si ám, phóng dật, ít chịu thiền định để quay về bên trong hầu tận diệt tham dục. Chính Thế Tôn đã nhìn ra bản chất của chúng sanh như thế nên Ngài cũng đã phân vân trước khi mang pháp của Ngài ra giáo hoá chúng sanh. Điều này có ghi lại trong Kinh Thánh Cầu như sau: "Pháp này do Ta chứng được, thật là sâu kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu lý luận, vi diệu, chỉ người trí mới hiểu thấu. Còn quần chúng này thì ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục. Đối với quần chúng ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục, thật khó mà thấy được định lý Idapaccàyata Paticcasamuppada (Y Tánh Duyên Khởi Pháp); sự kiện này thật khó thấy; tức là sự tịnh chỉ tất cả hành, sự trừ bỏ tất cả sanh, y, ái diệt, ly tham, đoạn diệt, Niết Bàn. Nếu nay Ta thuyết pháp mà các người khác không hiểu Ta, thời như vậy thật khổ não cho Ta, như vậy thật bực mình cho Ta!".

          Tuy nói là khó, nhưng như Đức Phật đã từng tuyên bố rằng các pháp của Ngài chủ yếu để hướng dẫn con người tu tập thoát khổ giác ngộ giải thoát. Chúng ta là con người có bộ não biết tư duy, biết chọn con đường để đi đến chỗ an vui hạnh phúc, xa lìa con đường dẫn tới khổ đau. Nếu không bắt đầu đi vào đạo lộ Phật pháp thì sẽ không bao giờ tới nơi chúng ta muốn tới. Nếu không bắt đầu tu tập thì chúng ta sẽ không bao giờ chuyển đổi nhận thức, chuyển đổi Tâm Phàm Phu ô nhiễm khổ đau để an trú trong Tâm Bậc Thánh an vui thanh tịnh. Nếu không bắt đầu tu tập theo pháp Phật có nghĩa là chúng ta bằng lòng chấp nhận đời đời kiếp kiếp làm nô lệ cho khổ đau và mãi mãi trôi lăn trong vòng sinh tử. Con đường dẫn đến hạnh phúc hay khổ đau, Đức Phật đã chỉ bày không giấu diếm. Chọn con đường nào đó là phần quyết định của chúng ta.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Thích Nữ Hằng Như

15/12/2017

 

 

 

Tài liệu:

- Dựa theo giáo trình giảng dạy các khoá Bát Nhã lớp Trung Cấp 2 của Hoà Thượng Thích Thông Triệt (Thiền Viện Tánh Không).

- "The Buddha And His Teachings", Hoà Thượng Nãrada Maha Thera, Phạm Kim Khánh dịch. Nhà xuất bản Xuân Thu phát hành 1970.

- Kinh Đại Duyên (Kinh Trường Bộ I): Cố Hoà Thượng Thích Minh Châu dịch.

- Kinh Phật Tự Thuyết (Kinh Tiểu Bộ tập I): Cố Hoà Thượng Thích Minh Châu dịch.

- Kinh Thánh Cầu (Trung Bộ Kinh): Cố Hoà Thượng Thích Minh Châu dịch.

- Kinh Tạp A Hàm trong "Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh" Tập 5.  Thầy Thích Đức Thắng dịch.

         

         

 

         

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28 Tháng Chín 2018(Xem: 707)
Tính đến nay, Đức Phật đã nhập diệt 2,562 năm, nhưng Giáo Lý cao siêu mà Ngài đã dày công hoằng dương trong 45 năm dài vẫn còn lưu lại cho nhân thế. Ngài đã để lại cho thế gian một đại kho tàng văn hoá Phật giáo đồ sộ qua ba tạng: Kinh, Luật và Luận.
19 Tháng Chín 2018(Xem: 920)
Bài kinh "Bhaddekaratta" hay "One fortunate attachment" hoặc "Một Dính Mắc May Mắn" mà Hoà Thượng Thích Minh Châu dịch là "Kinh Nhất Dạ Hiền Giả", tuy ngắn gọn và đơn giản nhưng xét kỷ thì thật sâu sắc. Đức Phật đã nhắm đúng vào tâm trạng của chúng sinh luôn khổ để mà giảng bài kinh này.
18 Tháng Chín 2018(Xem: 1238)
Sau khi đi dạo qua ba cửa thành, Đức Phật nhận ra con người phải bị già, bệnh, chết mới nói rằng ta đã lỡ bị sanh có nghĩa là mình không có muốn sinh ra mà mình vẫn bị sanh ra; khi bị sanh ra rồi thì mình phải chịu cái cảnh già, bệnh, chết. Đức Phật nói ta lỡ bị sanh bây giờ ta đi tìm cái vô sanh. Vậy cái vô sanh là cái gì?
17 Tháng Chín 2018(Xem: 1152)
Thiền trong đời hay đạo là làm sao chuyển được cái tâm (thay đổi bên trong) từ tâm dính mắc, lăng xăng thành tâm chỉ biết đến thầm nhận biết. Từ bước đầu tiên là không có lời nói thầm trong đầu cho đến khi thọ biết mà không dính.
13 Tháng Chín 2018(Xem: 672)
Pháp Như Thật là phương thức thực tập nhằm chuyển đổi Tâm lao xao, loạn động sang tĩnh lặng, khách quan. Lậu hoặc/tập khí, kiết sử, tuỳ miên vẫn còn nhưng bị cô lập không khởi lên thành tạp niệm.
09 Tháng Chín 2018(Xem: 1335)
Nhờ thiền Quán mà ta sẽ thay đổi được cách nhìn, thấy một cách sáng tỏ và nhận ra chân tánh của hiện tượng thế gian; nhờ vậy sẽ sống thật, diệt trừ được tham sân si nên không còn tạo nghiệp mới nữa.
30 Tháng Tám 2018(Xem: 1342)
Vu-lan (Skt: Ullambana; Hungry Ghosts Festival) là từ viết tắt của Vu-lan-bồn, cũng được gọi là Ô-lam-bà-noa, là cách phát âm Phạn-Hán từ danh từ Ullambana.
22 Tháng Tám 2018(Xem: 931)
Trên bước đường tu tập, nhất là tu Thiền thì năm triền cái: Tham dục, Sân hận, Hôn trầm, Trạo hối và Nghi hoặc là những chướng ngại lớn nhất.
03 Tháng Tám 2018(Xem: 1097)
Mục tiêu cao cả của đạo Phật là dạy con người tu tập để thoát khổ, giác ngộ và giải thoát. Cho nên, những ai lập chí xuất gia đều có chung một sở nguyện là mong được thoát khổ, giác ngộ và giải thoát.
24 Tháng Bảy 2018(Xem: 1229)
Bài giảng trong Khóa Bát Nhã Trung Cấp 1 tại đạo tràng Houston từ ngày 2 đến 8 tháng 6 năm 2018.
20 Tháng Bảy 2018(Xem: 743)
Trên con đường tu học Phật. Chúng ta phải tự mình tìm hiểu chính bản thân của mình. Xem mình đang ở vị trí nào trong bốn hạng người mà Đức Phật đã nêu trên. Dù chúng ta thuộc hạng người nào thì bây giờ cũng chưa muộn. Chúng ta bắt đầu tự sửa chữa bản thân của mình.
15 Tháng Bảy 2018(Xem: 1237)
Chính nhờ "học thiền", biết cách sống trong Chánh Niệm mà con người mới thật sự được an lạc hạnh phúc, mới điều chỉnh được mọi nhiễu nhương phiền não mang tới từ đời sống.
07 Tháng Bảy 2018(Xem: 1008)
Tu Tướng hay Tu Phước, Tu Tâm hay Tu Huệ... cả hai đều cần thiết cho cuộc đời tu tập của người Phật tử.
02 Tháng Sáu 2018(Xem: 1276)
Chủ đề của bài này là cái ta và sự liên hệ giữa cái ta và đau khổ. Hai điểm này thường không được xếp cùng với nhau, nhưng chúng tôi sẽ trình bày sự hình thành của cái ta, và song song là sự hình thành của khổ.
10 Tháng Năm 2018(Xem: 1350)
Câu hỏi: “Con người từ đâu đến, chết đi về đâu?” có nhiều cách trả lời, nhưng hợp lý hay không hợp lý là tuỳ theo quan niệm và đức tin của mỗi người, chúng ta không bài bác.
22 Tháng Tư 2018(Xem: 3089)
Bài Pháp Thoại của Thầy Không Chiếu tại Thiền Đường Tánh Không ngày 21 tháng 4, 2018
07 Tháng Tư 2018(Xem: 1649)
Phước Huệ song tu là cùng thực hành hay ứng dụng xen kẽ hai thứ Phước và Huệ trong sinh hoạt hằng ngày của ta.
07 Tháng Ba 2018(Xem: 1590)
Là người Phật tử, dù tu tập theo pháp môn nào chúng ta cũng thường được nghe chư tôn đức dặn dò: "Tu tập phải luôn quay vào bên trong, quay về chính mình, không nhìn ngó ra ngoài".
05 Tháng Ba 2018(Xem: 1756)
Đường lối hướng dẫn Thiền của Thiền Tánh Không thật ra đã có mặt trên đất Mỹ từ năm 1995; tới nay xem như là 23 năm rồi. Từ đầu tiên cho tới bây giờ, đường lối tu tập cũng vẫn là nhất quán tức là theo đúng những lời dạy của Đức Phật.
15 Tháng Hai 2018(Xem: 1124)
Lão Không xin chúc mọi nhà ( nhà Thiền ) Lòng im tĩnh lặng, TATHÀ tâm như Ngày đêm cố bỏ cái “hư” Gieo hạt giống tốt, tượng từ mầm Không
13 Tháng Hai 2018(Xem: 2137)
Đề tài nói chuyện hôm nay là "Thân Tâm Thường An Lạc". Như đã giới thiệu ở phần dẫn nhập, đây là câu chúc thiện lành, chúng ta thường nghe các Phật tử chúc lẫn nhau khi Xuân về Tết đến.
06 Tháng Hai 2018(Xem: 2402)
Ngày thứ bảy 3 tháng 2 năm 2018, có buổi thuyết giảng với chủ đề: "Ta Từ Đâu Đến, Ta Đi Về Đâu" do Thầy Không Chiếu đến từ Thiện Viện Tánh Không dành cho đại chúng và Thiền sinh Nam Cali.
28 Tháng Giêng 2018(Xem: 3149)
Thuyết giảng Đại chúng tại Đạo tràng Nam Cali ngày 27 tháng 1 năm 2018.
08 Tháng Giêng 2018(Xem: 1872)
Theo Lý Nhân Quả của nhà Phật thì tất cả mọi gia đình dù giàu hay nghèo, tất cả mọi cá nhân dù đẹp hay xấu, khoẻ mạnh hay tật nguyền và tất cả những người may mắn hay những người kém may mắn đều bị xoay vần trong bánh xe Nhân Quả.
04 Tháng Giêng 2018(Xem: 2811)
Buổi Thuyết Giảng Đầu Năm Tại Thiền Đường Tánh Không thuộc Đạo tràng Nam Cali.
27 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1548)
Trong không khí tưng bừng của mùa lễ Tạ Ơn và trong cái ấm áp bất ngờ của thời tiết mùa thu năm nay, 2017, Lễ Tạ Ơn Thầy Thiền Chủ do Đạo tràng Nam California tổ chức ngày chủ nhật 26 tháng 11 tại Thiền Viện Tánh Không.
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 2198)
Các bài viết mới của Sư Cô Hằng Như trong năm 2017.
01 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1903)
Ký Sự Buổi Bế Giảng Lớp Trung Cấp 1 Bát Nhã Tại Tổ Đình.
13 Tháng Chín 2017(Xem: 2280)
Khóa Huấn Luyện Viên Thiền Định (HLVTĐ) Cấp 3 năm nay được khai mạc vào ngày 1 tháng 9 và bế giảng vào ngày 30 tháng 9 năm 2017.
06 Tháng Chín 2017(Xem: 2437)
Ni Sư giải thích con đường độc nhất chính là con đường của cái biết không lời từ Thầm nhận biết (Không Tầm không Tứ) cho đến cái Nhận thức biết như vậy của Tâm như.
18 Tháng Sáu 2017(Xem: 2718)
Theo Ni Sư Triệt Như thì chương trình Giáo Lý Phật học cho các thiền sinh khắp nơi từ 1995 tới đây là tạm đủ. Bây giờ nhu cầu của Thiền Sinh là nhập thất chuyên tu thiền Định. Mỗi lần nhập thất ít nhất là 10 ngày. Một năm phải nhập thất một hoặc hai lần để củng cố định lực.
30 Tháng Tư 2017(Xem: 2602)
Nói đến Phật Đản mọi người đều hiểu đó là ngày sinh của đức Phật Thích Ca, là ngày mà các chùa chiền, tu viện ở nhiều quốc gia trên thế giới đều long trọng tổ chức Lễ Phật Đản để kỷ niệm ngày ra đời của một vị Đại Giác Ngộ tại vườn Lâm-Tỳ-Ni.
23 Tháng Tư 2017(Xem: 2841)
Ếch rất giống với con người trong khả năng điều chỉnh với môi trường sống. Khi một con ếch được đặt trong một chảo nước lạnh và bắt đầu đun lên cho nóng. Khi nhiệt độ nước tăng, ếch có khả năng điều chỉnh nhiệt độ cơ thể cho phù hợp.
06 Tháng Tư 2017(Xem: 3349)
Kinh Duy Ma Cật thuộc hệ thống Phát Triển, không biết tác giả, có thể xuất hiện khoảng 100 năm trước công nguyên. Gốc tiếng Sanskrit, được nhiều vị dịch sang tiếng Hán rồi dịch qua tiếng Việt.
27 Tháng Ba 2017(Xem: 4857)
Tiết trời vào xuân luôn mang lại cho tôi nhiều cảm xúc. Như buổi sáng hôm nay, trong khuôn viên của Thiền viện vừa đi rảo bộ ngắm muôn hoa khoe sắc vừa thưởng thức bầu trời nắng ấm dịu dàng lan tỏa khắp không gian, tôi thấy mình hạnh phúc với tất cả những gì đang diễn ra.
27 Tháng Giêng 2017(Xem: 2250)
Mỗi cuối năm khi hoa mai, hoa đào bắt đầu nở, khi ngoài trời vài cơn gió hiu hiu lạnh nhẹ nhàng lướt qua trên cành cây ngọn trúc, thì chúng ta biết là mùa Xuân đang về.
05 Tháng Giêng 2017(Xem: 9298)
Đây là lần thứ 7 cũng là lần đầu tiên Ni Sư Triệt Như hướng dẫn thiền sinh viếng thăm Phật tích tại Ấn Độ và Nepal.
09 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 1324)
Theo sử để lại thì Đức Phật Thích Ca là vị Phật có thật trong lịch sử văn hoá nhân loại. Sách có ghi lại cuộc đời của Ngài từ khi mới sanh ra và lớn lên. Ngày nay tại Ấn Độ và Nepal vẫn còn các di tích nơi Đức Phật sinh ra, nơi Ngài thành đạo, nơi Ngài chuyển bánh xe Pháp đầu tiên cho năm anh em Kiều Trần Như và nơi Ngài nhập Niết Bàn.
09 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 1045)
Sinh hoạt cầu an hay cầu siêu là những sinh hoạt khá quen thuộc và phổ thông trong đời sống hằng ngày, nên chúng ta xem là bình thường, nhưng cũng có người thắc mắc là tại sao chúng ta phải cầu an?
09 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 956)
Người sống tỉnh thức là người sống giữa cuộc đời nhiều mê lầm, huyễn hoặc... mà vẫn tỉnh táo không bị sa ngã
25 Tháng Mười Một 2017(Xem: 2305)
Tứ Diệu Đế là bài kinh đầu tiên Đức Phật thuyết giảng sau khi Ngài thành đạo dưới cội Bồ Đề. Đó là bài kinh giảng về sự khổ của con người, về nguyên nhân của khổ, về phương pháp tu tập để diệt tận khổ đau.
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1384)
Sống trong thời đại văn minh, con người cần phải học hỏi để theo kịp trào lưu tiến bộ trong nhiều lãnh vực như Y học, Não học, Tâm lý học, Địa chấn học, Thiên văn học, Vũ trụ học v.v...
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1535)
Một sắc thái Tâm tạm đặt tên là Tâm Thế Gian còn gọi là Tâm Phàm Phu và một sắc Tâm thứ hai cao thượng hơn gọi là Tâm Bậc Thánh. Còn Tâm thứ ba là cái Tâm sâu sắc, hoàn hảo, trong sạch mà chúng ta thường nghe nhắc đến, đó là Tâm Phật.
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 936)
Sống hạnh phúc là sống một cách vui vẻ thoải mái, mọi thứ luôn được như ý của mình.
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 981)
Nghiệp là thuật ngữ được dịch ý từ tiếng Phạn là Karma, tiếng Pàli là Kamma. Nghiệp, nghĩa đen là làm một cái gì đó, tác động một cái gì đó.
16 Tháng Mười Một 2017(Xem: 1450)
Trong Phật giáo cũng có giới luật do Đức Phật chế định. Nhưng những luật này không bắt buộc mọi người phải tuân theo mà nó có tính cách khuyến khích tự nguyện...
24 Tháng Mười Hai 2016(Xem: 2599)
Thiền sinh Mai Thanh Quí là thiền sinh gắn bó với Thiền Tánh Không vào những năm 2007 đến 2010, mất lúc 9:45 sáng ngày 16 tháng 12 năm 2016 tại tư gia - Huntington Beach, California, hưởng dương 56 tuổi.
05 Tháng Chín 2016(Xem: 3687)
Khóa 2 Huấn Luyện Viên Thiền Định bắt đầu từ ngày 3 tháng 9 đến 12 tháng 9 năm 2016 tại Tổ Đình Thiền Viện Tánh Không.
07 Tháng Tám 2016(Xem: 3456)
Khóa 1 Huấn Luyện Viên Thiền Định bắt đầu từ ngày 6 tháng 8 đến 15 tháng 8 năm 2016 tại Tổ Đình Thiền Viện Tánh Không.
07 Tháng Sáu 2016(Xem: 6096)
Hướng dẫn phương thức thực hành "7 Bước An Trú Trong Tâm Tathā" với kỹ thuật "Không Nói". Phương thức thực hành này gồm 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 gồm 4 bước còn dùng lời và giai đoạn 2 gồm 3 bước hoàn toàn không lời.
02 Tháng Sáu 2016(Xem: 5492)
Sự tiến bộ trong việc thực hành Thiền căn cứ trên sự khám phá nội tâm và nhận ra chính mình. Tiến trình tu tập chính là tiến trình của cái biết: từ cái biết đi đến nhận thức cho đến khi trí tuệ tâm linh bật ra.
08 Tháng Tư 2016(Xem: 5459)
Ngày Truyền Thống Thiền Tánh Không mọi năm thường tổ chức vào chủ nhật tuần lễ sau Tết Âm Lịch. Nhưng đây là lần đầu tiên ngày Truyền Thống được quy định sẽ tổ chức vào ngày chủ nhật tuần lễ đầu tiên của tháng tư.
22 Tháng Ba 2016(Xem: 4877)
Lạ thật rồi, không thể là chuyện đùa đâu, nhưng không hiểu chiếc đũa thần của nàng tiên nào lại gõ vào ước mơ của Hội Thiền Nam Cali đúng vào dịp Tết Bính Thân như thế ?... Thật là một món quà Tết vô giá cho mọi thiền sinh, cho toàn thể đạo tràng!...
22 Tháng Ba 2016(Xem: 4932)
Lễ Khánh thành Thiền Đường Tánh Không của Hội Thiền Tánh Không Nam Cali, thực hiện hôm Thứ Bảy 19-3-2016 từ 9am-10am đã hoàn mãn. Như thế, Hội Thiền Tánh Không đã có trú xứ thường trực, địa điểm lại ở ngay khu vực Little Saigon, tiện lợi cho Phật tử Quận Cam tới tu học theo các khóa hàng ngày hay hàng tuần.
19 Tháng Ba 2016(Xem: 6914)
Lần đầu tiên đạo tràng Thiền Tánh Không nam California có một thiền đường tọa lạc trong khu thị tứ đông đúc ở góc đường Brookhust và đại lộ Garden Grove, thành phố Garden Grove.
07 Tháng Ba 2016(Xem: 7806)
Thiền Định giúp cho Tâm con người trở về sự tĩnh lặng và trong sáng của chính nó. Hạnh phúc bắt đầu từ những điều giản dị nhất: chỉ cần ngồi thở và biết mình đang thở.
03 Tháng Mười Hai 2015(Xem: 5782)
Bài viết :" Lời Tạ Ơn" của Thiền Sinh Uyễn Như đọc trong buổi Lễ Tạ Ơn tại HTTK Sacramento CA ngày 29/11/2015
01 Tháng Mười Hai 2015(Xem: 6939)
Dù trời nắng lấp lánh chiếu sáng khắp sân của Thiền viện nhưng âm ỉ trong không khí vẫn có cái lành lạnh rét mướt. Những hơi lạnh đan lùa vào mái tóc, len qua từng sợi chỉ áo, chạm vào người lạnh buốt. Lòng tôi chợt ấm lại khi nghĩ về một ngày lễ đặc biệt đã có từ 2 năm qua.
26 Tháng Mười Một 2015(Xem: 5442)
Chúc mừng lễ Thanksgiving Thân tâm an lạc, tròn tình Tánh Không
18 Tháng Mười Một 2015(Xem: 8943)
Nếu nắng sớm mai luôn biết cách làm vạn vật trở nên tươi mát và tràn đầy nhựa sống thì Thiền giúp cho Tâm con người trở về sự tĩnh lặng và trong sáng của chính nó.
04 Tháng Mười Một 2015(Xem: 6971)
Các bài Tổng Kết Khóa 1 Tâm Lý Học Phật Giáo, của Thầy Không Chiếu, được đăng trong Đặc San Thiền Tánh Không Số 3 và 4 năm 2001 và 2002.
03 Tháng Mười Một 2015(Xem: 13618)
Nắng đã tràn ngập sân Thiền viện. Lá của những cây tiêu no nê trong nắng sớm cũng bắt đầu đong đưa nhè nhẹ như để cám ơn bình minh. Hôm nay là ngày bế giảng lớp Trung cấp 4 Bát Nhã.
27 Tháng Mười 2015(Xem: 45465)
Dựa trên bài giảng xúc tích của Thầy Thiền Chủ tại Tổ Đình cho Tăng Ni trong mùa An Cư Kiết Đông (2015), và bài giảng của Ni Sư Triệt Như cho các thiền sinh tại đạo tràng Tánh Không Hoa Thịnh Đốn, người viết mạo muội tổng hợp và ghi nhận lại những ý chánh, nhắm làm quà đầu năm cho tất cả những ai thích tìm hiểu.
12 Tháng Mười 2015(Xem: 9068)
Ký Sự Lớp Tu Học Đặc Biệt "Não Bộ và Thiền". Tổ chức tại Tổ Đình từ ngày 3 đến 11 tháng 10 năm 2015.
28 Tháng Chín 2015(Xem: 10036)
Khóa BÁT NHÃ - Lớp Trung Cấp 4 tại Đạo Tràng Hoa Thịnh Đốn, USA từ 18 đến 26 tháng 7 năm 2015.
05 Tháng Chín 2015(Xem: 8970)
Ni Sư Triệt Như Giảng Về Bát Nhã Tâm Kinh.
16 Tháng Bảy 2015(Xem: 12968)
Tất cả những hiện tượng thế gian đều là danh sắc, thay đổi không ngừng. Chúng chỉ tồn tại trong từng sát na khó mà nhận biết.
20 Tháng Ba 2015(Xem: 11019)
Ngày Đại Lễ Kỷ Niệm 20 năm hoằng pháp của Thiền Tánh Không và Lễ Truyền Y cùng thiền bảng cho người kế thừa tông môn vào ngày 22 tháng 2 năm 2015 nhằm ngày mồng 04 Tết Ất Mùi.
27 Tháng Hai 2015(Xem: 9961)
Tôi được sống lại không khí xôn xao, ấm áp dưới mái Tổ Đình thân yêu khi các Anh Chị Thiền Sinh từ khắp năm châu quy tụ trở về Tổ Đình để tham dự khóa học đặc biệt như những đàn chim xa xứ chợt nhớ về tổ ấm.
16 Tháng Hai 2015(Xem: 9675)
Tôi thấy thật hạnh phúc vì đã được đóng góp một chút công sức cùng với các Huynh Tỷ cho Tổ Đình trong những ngày cận Tết.
20 Tháng Giêng 2015(Xem: 8656)
Hình ảnh của buổi lao tác tại Thiền Viện; chuẩn bị cho các khóa tu học và ngày lễ kỷ niệm 20 năm hoằng pháp.
15 Tháng Mười Hai 2014(Xem: 11466)
Xin gởi đến quý Bác và quý Anh Chị những sinh hoạt và hình ảnh ngày công quả tại Thiền Viện cùng những lời giảng của Thầy ngày Chủ Nhật 7 tháng 12 vừa qua.
25 Tháng Mười Một 2014(Xem: 11976)
Thật là một ngày vui trọn-vẹn, hoàn-toàn. Tôi ra về , tâm-hồn tràn ngập niềm vui với ý-nghĩ :" Từ nay "Tánh-Không " lại thêm một ngày truyền-thống dễ-thương nữa : “Ngày Tạ-ơn thầy"
24 Tháng Mười Một 2014(Xem: 9441)
Ngày Lễ Tạ Ơn Tại Thiền Viện Tánh Không Năm 2014
29 Tháng Mười 2014(Xem: 10569)
Bài viết về dự án "Gem in Perris" với nguyện ước xây dựng lại bếp và nhà ăn tại Thiền Viện Tánh Không.
14 Tháng Tám 2014(Xem: 8755)
Tường Trình Buổi Lễ Ra Mắt Sách Tại Nam California năm 2014
18 Tháng Bảy 2014(Xem: 14868)
Giới Thiệu 2 Quyển Sách Mới Của Thiền Sư Thích Thông Triệt Sẽ Ra Mắt Trong Tháng 8 Năm 2014.
19 Tháng Năm 2014(Xem: 11537)
Bài viết sau khi dự lễ cầu siêu 49 ngày tưởng niệm cho Chị Thuần Như, một Thiền sinh gắn bó với Hội Thiền Tánh Không ở San Jose từ hơn 7 năm qua.
24 Tháng Hai 2014(Xem: 13661)
Lễ Xuất Gia tại Thiền Viện Tánh Không
05 Tháng Hai 2014(Xem: 11355)
Bài Thuyết Trình Của Ban Điều Hành Trung Ương Thiền Tánh Không
26 Tháng Mười Một 2013(Xem: 14141)
Ký Sự về Lớp Trung Cấp 2 Bát Nhã tại Nam Cali trong tháng 11 năm 2013.
30 Tháng Tư 2013(Xem: 26758)
Tiễn Biệt Bác Tuệ Khánh Đào Khánh Thọ.
08 Tháng Tư 2013(Xem: 16584)
Bài Tổng Kết và Hình Ảnh của Lớp Thiền Căn Bản 94.
09 Tháng Ba 2013(Xem: 14945)
Tường Trình Về Các Lớp Học Đầu Xuân Quý Tỵ và Lễ Khánh Thọ tại Thiền Viện Tánh Không.
06 Tháng Ba 2013(Xem: 84346)
Bài đọc thêm số 1: KHÓA 1 ĐÀO TẠO HUẤN LUYỆN VIÊN CĂN BẢN VỀ KHÍ CÔNG: NHỮNG TRỢ DUYÊN THIẾT THỰC CỦA KHÍ CÔNG ĐỐI VỚI SỰ THỰC HÀNH THIỀN
31 Tháng Mười Hai 2012(Xem: 14313)
Tường Trình Ngày Lễ Khai Mạc Trung Tâm Thiền Tánh Không Texas.
16 Tháng Hai 2012(Xem: 22656)
Các Bài Đọc Thêm Năm 2011: Hệ Thần Kinh Tự Quản và Hồi Đáp Sinh Học Trong Thiền.
22 Tháng Giêng 2012(Xem: 18082)
Tường Trình Ngày Lễ Tân Niên & Chúc Tết Nhâm Thìn 2012.
04 Tháng Giêng 2012(Xem: 9413)
Bài Pháp đầu năm 2012: Đạo Phật và Khoa Học.
04 Tháng Mười Một 2011(Xem: 19759)
Ký Sự Về Các Lớp Tu Học tại Thiền Viện trong tháng 10 năm 2011.
08 Tháng Tám 2011(Xem: 18828)
Ký Sự Chuyến Du Hóa Sydney, tháng 4 năm 2011.
08 Tháng Tám 2011(Xem: 17106)
Ký Sự Chuyến Du Hóa Virginia, USA tháng 3 năm 2011.
01 Tháng Tám 2011(Xem: 16988)
Ký Sự Chuyến Du Hóa tại Đức, tháng 7 năm 2011.
01 Tháng Tám 2011(Xem: 18207)
Ký Sự Chuyến Du Hóa tại Houston. Tháng 6 năm 2011.
18 Tháng Bảy 2011(Xem: 23350)
Ngày 24 tháng 6- 2011, Thầy Thiền Chủ và tăng đoàn từ giả thành phố Houston bay qua Québec để dự Hội nghị Khoa Học về não bộ.
17 Tháng Bảy 2011(Xem: 16950)
Tháng 5- 2011, Thầy và tăng đoàn vừa hoàn thành các khóa tu học tại Pháp. Đạo tràng Pháp năm nay đã phát triển lớn mạnh hơn qua việc tổ chức nhiều khóa tu học.
20 Tháng Chín 2010(Xem: 18876)
Mai Thanh Tường Trình: Buổi Thuyết Trình và Ra Mắt Sách Thiền Dưới Ánh Sáng Khoa Học" tại Nam Cali ngày 3 tháng 9, 2010 tại Seafood Place 2 _ thành phố Anaheim